«Юз яша, минг яша!»
Ана женнетни ачгъычыдыр деп негьакъ айтылмагъан. Айрокъда ана бар ожакъда яшлары, нечакъы уллу болса да, орта чагъына етишип, оьзлер уллана, уллата болгъанда да, яш гьисап этмеге ихтияры бар. Шолай яшлар, гертилей де, оьзлени насипли гьисап этмеге бола. Къырыйынгда къыйынынгны, дертингни айтмагъа, сырынгны чечмеге лап ювукъ адам – ана бар буса, о чу – уллу байлыкъ.
Магьачкъала шагьарда яшайгъан Гьажиагьматовланы агьлюсю, гертилей де, шолай берекетли ва насипли агьлю деп айтсам, янгылыш болмасман. Оланы агьлюсюню лап да уллусу Хадижат Гьажиагьматовагъа февраль айда 100 йыл битди. Бу шатлы гюнге байлавлу болуп ону бары да яшлары, яшларыны яшлары, оланы да яшлары ва дос-къардашы жыйылгъан эди.
Хадижат баживню паспортуна Къарабудагъгент районну Дёргели юртунда 1915-нчи йылда тувгъан деп язылгъан. Ону яшлары эсгереген кюйде, анасыны йыллары, балики, дагъы да артыкъдыр. Хадижат бажив узакъ яшагъанланы агьлюсюнден деп айтмагъа ярай. Ону уллу къызардашлары: Ажав – 120 йыл, Равгьаният 112 йыл яшагъан. Хадижат бажив де, оьзюню чагъына да къарамайлы, уьстюне гелеген, гетеген адамдан ялкъмай, къавшалмай, олардан сююне, оьзю билеген насигьатланы айтып кёп арив хабарлай.
Хабарлай туруп, Хадижат бажив оьзю башдан гечирген йылланы эсгере. Дав йылланы, ондан сонггъу ач, къыйынлы йылланы гьакъында хабарлай. Хадижат бажив агьлюсю Салим Гьажиагьматов булан 2 уланны ва 2 къызны оьсдюрген. Яшларыны уллусу Магьамматрасул 1938-нчи йылда тувгъан. Давну алдындагъы ва давну йылларында яшларын ачлыкъда, бир ашаса, бир ашамай, къурсагъы тоймай оьсгенни эсгере туруп: «Воллагь, жагьил заманыбызда не де гёрдюк, нече де къыйынлы заманлар да бар эди», – дей ол.
– Гьали адамлар о етишмей, бу етишмей деп кант этеген кюю бола. Озокъда, гьали де тынч тюгюл, тек о замангъы йыллар булан тенглешдиргенде, ашама да бар, гийме де бар. Ишлесе, аз кёп буса да айлыкъ, пенсиягъа чыкъгъанда, пенсия акъча да бар.
Хадижат бажив тылны ветераны да дюр. Ол давну йылларында колхозда авлакълагъа гюндюз ишге юрюп, гече фронтдагъылагъа йиберме юртлу къатынлар булан бирче исси чораплар согъа болгъан.
– Аркъабызгъа гётерип гьабижай къапланы ташый эдик, эргиши гюч етишмей бары да авур ишни кюте эдик. Ишлеген гюнюбюзге бир банка ун бере эди. Шону булан 4 яшны оьсдюрмеге, ашатмагъа тынч тюгюл эди, – деп тарланып йибере ол.
Дав, ач йылланы башындан гечирген Хадижат бажив гьар сёзюнде йимик бары да халкъгъа: «Аллагь савлукъ берсин, савлай дюньяда парахатлыкъ, татывлукъ болсун, адамлар къыйынлыкълар гёрмесин», – деп оьзюню ёравларын айта. Бугюнлерде Хадижат бажив гиччи уланы Магьамматсолтанны агьлюсю булан яшай. Агьлюдегилер барысы да дегенлей анасына бир де ялкъмай, къыйын гёрмей къуллукъ эте. Гелини Асият оьз къызыдай болуп, бары да къуллугъун юрютюп гелген. Хадижат бажив оьзю де, дос-къардашына да, гелин Асиятгъа да оьз анасыдай къуллукъ этегени учун алгъышлар тилей, баракалла сёзлер айта.
Хадижат баживню 100 йыллыкъ юбилейин белгилеме жыйылгъан бары да яшлары, дос-къардашы гьариси оьзюню ёравларын айтып, къутлап, ону сююндюрдюлер.
Бизин яныбыздан Хадижат баживню 100 йыллыкъ юбилейи ва алдыбыздагъы Къатынланы халкъара гюню булан къутлай туруп, савлукъ, парахатлыкъ, сабурлукъ ёрайбыз. Энниден сонг да Хадижат баживге, яшлары, дос-къардашы булан сююнюп, татывлукъда яшама Аллагь насип этсин. Бар болугъуз, аявлу АНА!
Патимат БЕКЕЕВА.
СУРАТДА: Х. Гьажиагьматова.