Камиса Болатханова Мычыгъыш Рес­публиканы Шали районуну Октябрское деген юртунда тувгъан буса да, бары да яшлыгъы Сююнчкъалада (Грозный) оьтген.

1961-нчи йыл Грозныйдагъы  19 номерли школасыны 1-нчи класына охума тюше. «Магъа уллу иш кёп кёмеги тийген, барыбыз да кёп сюеген башлапгъы муаллимибиз Евдокия Дмитриевна гьали де бугюн йимик эсимде, уллу иш адилли адам эди. Бары да къызъяшлар огъар ошама къаст эте эдик. Ону таъсири менде муаллим касбугъа гьаваслыкъ уятды», – дей Камиса Виситаевна.

1969-нчу йыл 8-нчи класны оьр къыйматлагъа да битдирип, Грозныйдагъы педучилищеге охума тюше. «Училищеде кёп саламат муаллим коллектив бар эди. Бары да дегенлей орус муаллимлер эди. Орус тилни гёзеллигин герти кюйде мунда гьис этдим», – дей Камиса Виситаевна. Буланы группасы янгыз училищеде тюгюл, гьатта шагьарны жамият яшавунда да генг кюйде ортакъчылыкъ эте.

– Бизин группа А.П.Чеховну атындагъы республика китапханада юрюлеген адабият ахшамларда актив кюйде ортакъчылыкъ этегенден къайры, шагьарда оьтгерилеген яшёрюмлени конференциялары, давну ветеранлары булангъы ёлугъувлар ва шолай да оьзге чаралар бизсиз оьтмей эди. Огъар гёре педучилищедеги дёрт йыл дёрт айдай чалт оьтдю, – дей Камиса.

1973-нчю йыл ол, уьстюнлю кюйде педучилищени де битип, Грозный шагьарны Старосунженский районундагъы 8 йыллыкъ школагъа баш пионервожатый этип йибериле.

1975-нчи йыл Камиса Виситаевна, уьйленив булан байлавлу болуп Борагъан юртгъа гёче. Шо йыл школада орус тилден ва адабиятдан дарслар юрютюп башлай. Школаны администрациясыны таклифине гёре, заочно Мычыгъыш-Ингуш университетини орус тил ва адабият бёлюгюне охума тюше. 1981-нчи йыл ону уьстюнлю кюйде битдире.

– Ишлей де туруп, адабият бёлюкню 6 йылдан битмеге нечакъы да тынч болма­гъандыр, охума герек чебер асарлар, гьар гюн де тергелмеге тарыкъ тетрадлар.., – деймен.

– Озокъда, тынч болмады, тангкъатгъынча олтурма тюшеген гезиклер кёп болду. Яшавда къайгъынг ёкъ буса, сюйген ишинг – сююнчдей, – деди Камиса Виситаевна.

1984-нчю йыл уьягьлюсю булан Камиса Виситаевна Грозныйгъа гёче. Шо йыл Грозныйда пионерлени уьюнде оьр класлардагъы охувчулар булан юрюлеген тарбиялав ишлеге къарайгъан методист этилип белгилене. Ону Москвагъа, сонг да Курскиге билимин камиллешдиреген курслагъа йиберелер. Шо ишде Камиса Виситаевна уьстюнлю кюйде хыйлы вакъти ишлей. Комсомолну обкомуну грамотасы булан савгъатлана.

2002-нчи йыл Камиса Виситаевна агьлюсю булан Борагъангъа къайта. Шо йыл башлапгъы ва оьр класларда орус тилден ва адабиятдан дарслар бере. Ону дарслары оьр даражада къурумлу юрюле, школаны ва юртну жамият яшавунда да актив кюйде ортакъчылыкъ эте.

– Билимимни ва англавумну гьар гюн де оьсдюремен, гьар дарсгъа тындырыкълы гьазирленемен. Компьютерни ва башгъа технологияны къоллап, дарсны гьар минутун берекетли оьтгерип, охувчуларымны хыйлыларына яхшы къыйматлар салып, оланы сююндюрсем, уллу иш кеп аламан. Тюзю, белгили дазулагъа салынгъан дарслардан эсе, къалипге салынмагъан (нестандартный) дарслар къолай оьтегендей гёремен. Оларда охувчулар оьзбашына ой къура, башгъа ой, къарав булан тенглешдире, ахтарыв ишге ава. Оьзбашына ишлеп болмакъ яшгъа сонг-сонг да пайдалы, – дей Камиса Виситаевна.

2004-нчю йыл К.В.Болатханованы орус тилден ва адабиятдан дарслар береген муаллимлер методика бирлешивюню ёлбашчысы этип сайлайлар. Методика бирлешивдеги муаллимлер гьариси йылда эки ачыкъ дарс берегенден къайры, гьар йыл орус тилден ва адабиятдан оьтгерилеген жумалыкъда класдан тышда юрюлеген бир гьаракаты булан ортакъчылыкъ эте. 2014-нчю йыл М.Ю.Лермонтовну 200 йыллы­гъына багъышлап муаллимлер оьтгереген адабият ахшамлар да уллу иш къурумлу оьтгерилген эди.

2008-нчи йыл Камиса Виситаевна муаллимлени билимлерин камиллешдиреген Мычыгъыш институтда экзаменлерде язылгъан сочинениелени тергейген экспертини курсларындан оьте. 2009-нчу йыл буса К.В.Болатханова районну орус тилден ва адабиятдан дарслар береген муаллимлери учун «Мастер-клас» оьтгере. Олай демек, белгили темагъа гёре муаллимлеге гёрсетив дарс бермек бола. Дарс оьр даражада къурумлу оьте.

2010-нчу йыл Камиса Виситаевна ЕГЭ-ни уьстюнлю кюйде оьтгермек учун гьазирлик курслардан, 2013-нчю йыл буса «Билим беривню янгы стандартларына (ФГОС) гёчювню алдынлы ёллары» деген темада муаллимлени билимлерин камиллешдиреген Мычыгъыш институтну курсларындан оьте. Айтмагъа сюегеник, Камиса Виситаевна янгыз школаны тюгюл, районну да аркъа таяву болуп ишлемеге бажарагъан муаллим.

К. Болатханова баракаллалар, грамоталар булан хыйлы керенлер савгъатлангъан. Ол – оьр категориялы муаллим. 2013-нчю йыл ол Мычыгъыш Республиканы парламентини Гьюрметлев грамотасы ва Белгиси булан да савгъатлангъан. Биз огъар дагъы да уллу уьстюнлюклер, къатты савлукъ, агьлюде насип ёрайбыз.

 

 

 

Абас Мамаев.

Мычыгъыш Республика, Борагъан.

Суратда: К. Болатханова.