Шолай, оьтген 2013 -нчю йылда темир ёлну айланасындагъы онгайлыкълар болдурув къурулушланы ювугъунда ­оьрюм яшлар булан болгъан эки хатабалагь гьисапгъа алынгъан эди буса, бу йылны башлапгъы айларында бир яшёрюм яралангъаны белгили болгъан. Темир ёлдан гёрсетилмеген ерлерден чыгъа туруп тутулгъан оьрюм чагъындагъы яшланы ата-анасы РФ-ни административ кодексини статьясына гёре оьзлени авлетлерине тюзевлю тарбия беривюне, олай да оланы билим алывуна гьайсыз янашагъаны учун такъсыргъа тартыла.
Дербент – Дагестанские огни станцияланы арасындагъы темир ёлну 2402– 2413-нчю чакъырымлары, Маметкъала станциядагъы гечив, олай да Араблинская ва Белижи станцияланы темир ёлу яяв оьт­мек учун инг де къоркъунчлу деп гьисап этмеге ярай. Нечик де, оьрде эсгерилген хатабалагьлар оьрюм яшлар булан шо станцияланы ювугъунда болгъан. Ачыкълашдырып айтгъанда, 2013-нчю йылны июль айыны 5-нде Дагестанские огни ва Дербент станцияланы аралыгъында, демек, темир ёлну 2411-нчи чакъырымында юк ташыйгъан поезд ургъан А. Шагьбанова оьлген.
Шолай, 2013-нчю йылны август айыны 28-нде Дербент ва Араблинская станцияланы аралыгъында, темир ёлну 2422-нчи чакъырымында, юк ташыйгъан башгъа поезд уруп, 1999-нчу йылда тувгъан А. Асланов яраларыны авурлугъундан гечинген. Бирдагъы, 2014-нчю йылны февраль айыны 18-нде, Белижи ва Араблинская станцияланы аралыгъында темир ёлну 2436-нчы чакъырымында, 1999-нчу йылда тувгъан Х. Абдуллаева авур кюйде яралангъан.
Янгыз темир ёл гечивлени тийишли даражада сакълап болагъан хатабалагьланы алдын алывгъа болушлукъ этмеге болажакъ эди. Тек гьалиге темир ёл гечивлени ювугъундагъы гьал, олай да темир ёл гечивлени гьалы бек бузукъ кюйде къалып тура.
Магьачкъала – порт – Таргъу темир ёл гечивде («Тысяча мелочей» деген тюкенни ювугъунда) тахшагьарда яшай­гъанлар ва къонакълай гелгенлер къоркъунчсуз кюйде темир ёлдан оьтсюн учун яяв кёпюр къурашдырылгъан. Темир ёл гечивлерде ясандырылгъан ёл юрюшню белгилейген белгилеге ёл юрюшню ортакъчылары кёбюсю гезиклерде тергев бермей. Шолайлыкъда, олар темир ёлну къуллукъчуларыны ишине четимлик этегенден къайры да, оьзлени яшавуна ва савлугъуна да къоркъунчлукъ тувдура.
Нечик алай да, темир ёл гечивлерде сакълыкъны гьа­къында унутмагъа ярамай. Темир ёл транспортда аманлыкъны сакълав къайдаларын билгенден къайры да, оланы къатты кюйде яшавгъа чыгъармагъа тюше. Айланасындагъылагъа бек тергевлю болгъандан къайры да, ёл юрюшню ортакъчыларына темир ёлда ойлашмайлы иш этмекден де арек болмагъа тарыкъ.
Алгъасап темир ёлдан чыкъмагъа къаст этегенигиз сизин савлугъугъузгъа, чинкдеси, яшавугъузгъа къоркъунчлукъ тувдура. Шону учун да темир ёлдан янгыз гёрсетилеген ерлерден: яяв оьтмек учун салынгъан кёпюрлерден яда гечивлерден, туннеллерден оьтмеге тюше. Шо гьакъда эсли чагъындагъы адамлар яшлагъа да айтып англатмагъа тарыкъ. Неге тюгюл, чарчымлыгъындан, оьзлени низамсызлыгъындан яшлар темир ёлда ва ону ювугъунда эсли чагъындагъы адамланы ягъындан тергевсюз къалып, хатабалагьгъа тарый, оьрде де эсгерилгени йимик, оьлеген гезиклер де бола.
Янгыз къалгъан яшлар чакъда-чакъда темир ёлларда, олай да станцияланы ювугъунда ойнай туруп кёп къаршы бола. Оьзлени бары да затны гёрюп-билип турмагъа сюеген хасиятына гёре болмагъа ярай, оьтюп барагъан поездни вагонларына минип къарайгъанын, не де поездни артындан таш атагъанын, шоланы темир ёлланы уьстюне салып,янгыз оьзлени тюгюл, ёлавчуланы яшавуна да къоркъунчлукъ тувдурагъанын кёплер эс этгендир. Шо гьалгъа буса бирдокъда ёл бермеге ярамай.
Темир ёлдан гюлбарда йимик гезеп айланагъан уллулар да шо якъдан яшлагъа яман уьлгю гёрсетелер. Олар етишип гелеген поездни авазын эшитгенде, темир ёлну ягъасына чыкъмагъа болажакъбыз деп ойлашса да, оьзлени гьайсызлыгъы кёбюсю гезиклерде бек багьа олтура. Нечик алай да, темир ёл гечивлерде сакълыкъны гьакъында унутмагъа ярамай.


С. Магьатов.