«Гьалиги яшёрюмлер охумагъа сюймей, адат-къылыкъдан англаву аз, оланы тергевюн янгыз компьютер, Интернет ва телефонлар тарта», – деп айтагъанлар аз ёлукъмай. Озокъда, шо сёзлер кюрчюсюз де тюгюл. Тек яшёрюмлени барысына да бир йимик багьа берип къоймакъ да тюз болмас.
Саламат йимик гьакъыллы къызланы ва уланланы гёргенде, сукъланывум гелип, сююнюп гетемен. Мени Жамиля булан таныш этгенде де лап шолай болду. Аз сёзю, гьакъыллы къараву булангъы бу саламат къызъяш, яш буса да, эркин юреги, уллу гележеги булангъы къыз болмагъа герек деген ойлар тувдурду.
Ону булан лакъыр эте туруп, ойларым тюз экенине тюшюндюм ва Жамиляны яшавгъа къараву тергевюмню тартды. Айрокъда ону оьзю этген суратларын гёргенде, бу къызъяшда гьакъыл булан янаша пагьму да барына инандым.
–Жамиля, бир гючлю гьис, не де яшавунда бир тамаша агьвалат таъсир этип, шаирлер шиърулар язмагъа башлай. Сагъа сурат этмеге не зат таъсир этген эди?
– Магъа таъсир этген затны, гертиси, билмеймен. Тек кёп гиччи заманымдан берли сурат этип башлагъанман. Себеби де, анабыз алдыма кагъыз да, карандашлар да салып къоя эди. Мен де оьзюм болагъан кюйде сурат этип турдум. Яшлар бавуна юрюп башлагъанда, тарбиялавчубуз суратларыма къарап, чебер школагъа берсе яхшы болар эди деп де айтгъан эди. Тек неге буса да шо таклиф яшавгъа чыгъарылмады. Эсгерилген школагъа мен 15 йыллыкъ чагъымда тюшдюм.
–Чебер школа сени нечик къаршылады дагъы?
– Озокъда, башлапгъы заманда къыйын болду. Пагьмум бар буса да, ону къоллама билимим етишмейгенни англадым. Сонг-сонг, оьзюм булан охуйгъанланы артындан етишип, суратларымны чеберлигин артдырма къаст этдим.
–Бизин белгили шаирибиз Бадрутдин: «Шаирлер дюньягъа юрекни гёзю булан къарай, айланадагъы гьайранлыкъны да юреги булан сезе»,– деп айта. Художниклер де гьар тюрлю гёзелликни оьзтёрече сезедир. Сени аслу гьалда не йимик гёрюнюшлер тергевюнгню тарта.
–Тюрлю-тюрлю темалагъа суратлар этемен. Тек кёбюсю адамланы суратларын этмеге сюемен. Ачыкъ этип айтгъанда, къатынгишилени келпети тергевюмню тарта ва оланы суратларын айрокъда кёп сююп этемен.
–Жамиля, сен бугюн Москвада оьз пагьмунгну инче сырларына тюшюнюп, билимингни генглешдирип турасан. Гележекге не йимик муратларынг бар?
–Мени охуп битгенде муаллим болуп ишлемеге хыялым бар (шо сёзлени Жамиля айрыча иссилик ва гьасиретлик булан айтды). Яшлагъа сурат этивню сырларын уьйретмеге сюемен.
–Аллагь муратларынга етишдирсин. Сен гиччи заманынгдан берли сурат этемен деп айтдынг. Муаллим касбуну да гиччиден сайлагъанмысан?
–Сайламагъанман. Гиччи заманымда мен доктор болмагъа сюе эдим. Къурчакъларыма укол этип ойнай эдим.
–Сонг сени касбугъа бакъгъан къаравунгну алышынмакълыгъыны себеби?..
–Оьзюм де англап болмайман. Сурат этивге бакъгъан сююв бираз гючлю болгъан буса ярай.
–Не де сагъа бир кёп сюеген муаллиминг таъсир этгендир…
–Шолай болмакъ да бар. Тюзюн айтгъанда, мен инг де аявлу муаллимим Светлана Борисовнагъа ошамагъа сюер эдим.
–Муаллиминг сени юрегингде шулай гьислер тувдурмакъны себеби не экен?
–Биринчилей, адамлыгъы, бары да яшгъа бир йимик янашыву. Сонг да, оьзюню касбусун терен билегени, сюегени ва шо билимин де, сюювюн де бизге, яшлагъа сингдирип болагъанлыгъы.
–Жамиля, сени тенглилеринг бош заманын нечик оьтгере?
–Тюрлю-тюрлю кружоклагъа къуршалып, концертлеге, театрлагъа барып, пайдалы ишлер булан машгъул болуп айланалар. Спорт булан машгъул болгъанлары да бар.
–Оьзюнг къайсы кружокгъа юрюйсен?
–Кружоклар геч замангъа салынгъан. Шо саялы анабыз олагъа къошулмагъа къоймады.
–Къойгъан буса, къайсына барар эдинг?
–Къойгъан буса, спорт булан машгъул болар эдим деп ойлашаман. Айрыча айтгъанда, юзмеге бек сюемен.
–Сонг, бош заманынгны нечик оьтгересен дагъы?
– Китаплар охуйман.
– Къайсы авторланы кёп сюесен?
– Ф. М. Достоевскийни асарларын кёп сюемен. Артдагъы вакътиде Уи́лки Ко́ллинзни «Ленивое путешествие двух досужих подмастерьев», «Женщина в белом», «Лунный камень», «Закон и женщина» «Мой ответ – нет» деген романларын охудум. Айрокъда «Женщина в белом» деген асары тергевюмню тартды.
–Сен къумукъча арив сёйлейсен, тек бир къумукъ авторну да атын эсгермединг. Къумукъча охуп болмаймысан?
–Бизин ата-анабыз уьйде орусча сёйлемеге къоймай, янгыз къумукъ тилде сёйлейбиз. Къумукъча охуп да боламан. Артда охугъан китабым – бизин къардашыбыз Муса амайны (Муса Шихавов) китабы. Бир-бир сёзлени англама къыйын, тек оланы маънасын магъа уллулар англата.
–Сен Мусаны бир-бир шиъруларына гёре арив суратлар да этген эдинг чи…
–Арив болгъанын чы билмеймен, тек шиъруланы маънасын оьзюм англагъан кюйде суратламагъа къаст этдим.
–Жамиля, мен сагъа гележегинг даражалы ва ярыкъ болсун деп ёрайман. Шолай болдурмагъа сенде пагьму да, къастлыкъ да, билим де бар. Къалгъанын да Аллагь онгарсын.
–Кёп савболугъуз!
Лакъырлашывну язгъан
Гёгюрчюн АТАЕВА.
СУРАТЛАРДА: Ж.Герейханова;
Жамиля этген суратлар.
