Шонда аян болгъан кююнде, бизин республикабызны алдында токътагъан лап да агьамиятлы милли борчланы-программаланы арасында «Агропромышленный тармакъны асувлулугъу» учун деген проектни талаплары яман кютюлмей.
Шону учун тыш пачалыкъланы маячыларыны (инвесторлар) харжлары ва шолай да, «Россельхозбанкны» кредитлери асувлу пайдаландырыла. Къызлар, Тарумов, Бабаюрт, Хасавюрт, Къарабудагъгент ва оьзге районларда болдурулгъан юрт хозяйство продукцияны ишлетеген, сакълавгъа салагъан, сатывгъа чыгъарагъан предприятиелени, агрохолдинглени къурувда бар имканлыкълар къолдан чыгъарылмай къоллана.
Шолайлыкъда, оьсюмлюкчюлюк ва гьайванчылыкъ тармакъларда чалыша­гъан, демек, юрт хозяйство продукция оьсдюрюв булан машгъул болагъан тайпаланы ишге муштарлылыгъы къолайлашагъаны гележек учун инамлыкъны тувдура.
Тюзюн айтгъанда, промышленный предприятиелени къурувну ва пайдаландырывгъа беривню болжаллары йырылмай да тюгюл. Мисал учун айтгъанда, Хумторкъали районну Тёбе посёлогунда къурулагъан Каспийск шиша заводну бу йыл август айда пайдаландырывгъа бермеге герек эди. Тек не этерсен…
Шону булан янаша Магьачкъаланы къыбла боюнда – Туралиде гёз алгъа тутулгъан «Немис юртну» къурулушу да гьалиден бир нече йыллар алда кюрчю таш салынгъан кююнде къалып тура…
Неге тюгюл, бизин республикабызда муниципал ва топуракъ реформаланы талаплары ерлерде толу кюйде якъланмай. Демек, инвестиция майданлар учун топуракъланы пайдаландырывда эришивлюклеге ёл берилип, четимликлер тувулуна. Шолайлыкъда, ишсиз адамланы загьматгъа къуршама четим болажагъы гьакъда унутма тюшмейгени де ачыкъдан эсгерилди.
Бизин республикабызда социал-экономика масъалаланы ёрукълашдырмакъ учун пайдаландырылагъан республика ва федерал программалар учун белгиленген акъча маялар да асувлу кюйде къолланмай.
О гьакъда да «Ачыкъ гьакимлик» деген телеэфирде республиканы башчысына разисизлигин билдирип, ерлерден кёп къадарда соравлар берилди.
Гертиден де, бузукъ, эсги уьйлерде яшайгъан ватандашланы янгы уьйлеге гёчюрюв ва кёп квартирлик уьйлени ярашдырыв ишлер ерлерде осал салынгъан ва асувлу юрюлмей.
Шону гьисапгъа алып, гьали-гьалилерде Дагъыстанны Гьукуматыны башчысы Абдусамат Гьамитов хас жыйын оьтгергени гьакъда да айрыча эсгерилди. Белгили болгъаны йимик, шонда ДР-ни къурулуш ва ЖКХ министри Муса Мусаев, Дагъыс­танны Президентини ва Гьукуматыны администрациясыны башчысыны 1-нчи заместители Мусалан Тахманов, район ва шагьар муниципал къурулувларыны башчылары ортакъчылыкъ этгени белгили болду.
ЖКХ-ны реформалашдырывну фондуну пачалыкъ корпорациясыны янындан 2012-нчи йылны май айындан 2013-нчю йылны июн айына ерли бир нече тергевлер оьтгерилген. Дагестанские Огни шагьарда, Къызылюрт, Хумторкъали, Тарумов, Унцукул, Гергебил, Гуниб районларда бугюнлеге ерли эсгерилген фондну янындан гёрсетилинеген акъча маялар асувлу кюйде къолланмай. Натижада, пачалыкъны янындан якълавгъа лайыкълы тайпалар кёмекден магьрюм къала.
«Таза сув» деген республика программа учун айырылгъан бюджет маялар да талавургъа белсенгенлени киселерине гире...
Ерлерден ёлланы къурувну, табии байлыкъланы пайдаландырывну, ичеген ва авлакъланы сугъарагъан сувланы етишмейгенлигине, шагьарланы ва юртланы къурулушларында йиберилген кемчилик­лени, тазалыкъны болдурувну гьакъында да кёп къадарда соравлар тувулунагъаны негьакъ тюгюл. Амма бир-бир гезиклерде шолай кемчиликлеге ёл берилегенине оьзлер къоллавчулар да айыплы экени гьакъда унутма тюшмей.
Муна шо саялы да борчларына бажарывлу ва намуслу кюйде янашагъан пачалыкъ къуллукъчуланы, муниципал къурулувларыны, министерликлени башчыларын гьазирлевге, танглавгъа ва ерлешдиривге, пачалыкъ законланы ва жамият низамны бузагъанлагъа къаршы иш гёрювюнде ДР-ни Президенти Рамазан Абдулатипов айрыча тергевюн бакъдыражагъы гьакъда ачыкъдан эсгермей болмады.
«Мени къурдашларымдан душманларым кёп болажакъ буса да, борчларын кютмейген чиновниклени чалышывуна, законланы ва низамны бузагъанлагъа мени янымдан гележекде де дагъы ёл берилмежек», – деди ол.
Ахырында шону учун таза, къуватлы, къаныгъывлу кюйде ишлейген гючлени де тартынмайлы, «Я помощник Президента» деген якълавчуланы сыдыраларына къуршалмагъа чакъырды.


Къ. Къараев.