Алда йимик, гьалиги девюрде де оьсюп гелеген яш наслугъа янгыз билимлер берип къоймакълыкъ азлыкъ этген. Бугюн яшав жамиятны ичиндеги адам аралыкъланы тюз юрютювню талап эте. Шону учун биз улан ва къызъяшларыбызны школадагъы биринчи абатларындан тутуп, музыканы арив сеслерин эшитмеге, художниклени чебер суратларын гёрмеге, язывчуланы ва шаирлени терен маъналы асарларын билме уьйретмеге герекбиз.

Къаягентдеги инчесаният школада бугюн 450-ден артыкъ яш гьар адамгъа тарыкълы асил касбулагъа уьйренелер. Мунда 30 адам загьмат тёге. Шоланы 18-и оьр билимли муаллимлер. Охув ожакъда музыканы, бийивлени, йырлавну, сурат этивню ва тигивню бёлюклери бар. Оланы гьарисине 6-дан 13 йыл чагъын­дагъы яшлар къуршалгъан. Школадагъы охуву 3 йылдан 5 йылгъа узатыла. 29 йылны ичинде школа минглер булан яшланы охутгъан, яшавда тарыкълы касбулагъа уьйретген, пагьмулу яшланы арагъа чыгъаргъан.

Школаны директору Гюлханым Къамболатованы айтывуна гёре, гьар охув йылны ахырында школаны яшларыны гьисап концерти оьтгериле. Шо гьаракатгъа район, юрт администрацияланы вакиллери, белгили язывчулар, шаирлер, сурат этегенлер чакъырыла. Олар школаны охуп битдирген яшлагъа шагьатнамалар тапшура.

Концертлерден къайры, школаны абзарында гьар йыл апрель айда яшланы тигивлерини, гиччи къоллары булан сав йылны боюнда этген оьзге ишлерини, суратларыны ярмакюсю де оьтгериле. Шо ярмакюде юзлер булан юртлулар, хоншу юртлардан гелгенлер ортакъчылыкъ эте.

Коллективни гьакъында сёз арагъа чыкъгъанда, Г.Къам­бола­това иш къурдашлары гьакъда кёп исси сёзлер айтды. Муаллим­лени 3-вю биринчи, 15-вю – оьр категориялы касбучулар. Билим­лерин де даим камиллешдире.

Къаягентдеги орта билим береген школаларда 2500-ге ювукъ яш охуй. Оланы ата-аналарыны гьариси яшын пагьмулу, бажарывлу яш гьисапда гёре. Билим берив ожакълардан къайры, яшлагъа къошум билимлер береген инчесаниятны, спортну школаларында да пагьмулар арагъа чыгъа.

Бугюн Къаягентдеги эки де къошум билимлер береген школагъа дарслардан бош вакътисинде 1 мингге ювукъ яш юрюй. Тек 1500 яш тышда да къала. О да аз санав тюгюл. Оланы ким тарбияламагъа герек? Олай яшлардан нечик ватандашлар болар? Жамиятгъа, уьлкебизге пайдасы тиерми деген соравлар арагъа чыгъа.

– Гьалиги девюрде, – дей Гюлханым Магьамматовна, – яшланы гьакъылына таъсир этеген къураллар кёп. Шоланы бириси – телевидение, оьзгеси – Интернет. Сонг да, бир-бир агьлюлерде яшлагъа динни, бусурманлыкъны юрютегенлик де бек таъсир эте. Яшларын ярыкъландырыв, бир-бирде охув ожакълагъа юрюйгенин сюй­мейгенлер де ёкъ тюгюл. Биз шолай ойлашагъан ата-ана булан да айрыча ишлейбиз. Бизин жамиятгъа, уьлкебизге гьар якъдан билимли, сёз еринде сёйлеп де, арагъа чыкъгъан гьар масъаланы ойлавда, лакъырны юрютювде ортакъчылыкъ этип де бажарагъан яш адамлар, наслу тарыкъ. Оьзгелерден артда къалмагъа кюй ёкъ.

Гюлханым Магьамматовна­ны пикрусу англашыла. Биз гьар адамны яшавда толу ихтиярлары бар пачалыкъда яшайбыз. Шолай болгъанда, яшларыбыз, яш наслу яшав салагъан бары да масъалаланы чечмеге бажарагъан болуп оьсмеге тарыкъ. Оланы шогъар яшдан бер­ли уьйретмеге герекбиз. Къая­гентдеги инчесаният школа яшланы музыканы арив сеслерин эшитмеге, табиатны арив суратларын язмагъа, адабиятны терен маъналы асарлары булан таныш болмагъа уьйрете. Кёбюсю охувчу яшланы ата-аналары йырланы, бийивлени уьйренивге бек агьамият бере. Яшлар да оланы сююндюрмек учун къасткъылып чалышалар, оьтгерилеген чараларда жагьлы кюйде ортакъчылыкъ этелер. Арив йырлайгъан, бийип билеген охувчу яшланы бир керен сама гёрген адам оланы ортакъчылыгъы булангъы концертлеге дагъы да гелмеге сюе.

Инчесаниятны школасында охуйгъан яшлар гьар якъдан билим, дюньяда болагъан алмашынывланы англав даражасын артдыра. Шо буса яшланы гьарисине оьзюн яшавда гёрсетмеге, яшавну уллу ёлларында тюз юрюмеге кёмек эте.

Магьамматрасул ИБРАГЬИМОВ.