Эмли булакъ

Жамият Ёлдаш
20 июля 2022 в 16:19 77
Зем-зем сув уьмметине
Багъып агъагъан йимик.
Каабаны юрегинден
Атып чыгъагъан йимик.
Ерлешдирип болмайман
Ойларымны гёчеген.
Зем-земни эмли суву
Гьаж агьлюлер ичеген.

Бусурманланы арасында оьрде оьзюню гьакъында айтылагъан Зем-зем булакъны гьакъында эшитмегенлер, ону гьакъында билмейгенлер бирев де ёкъдур. Бу гезик биз эмли сыйлы сувлу булакъны гьакъында бизин сагьифаны оьлчевюнде айрыча айтмагъа токъташдыкъ.

Ол Макка шагьардагъы «Гьарам» («Масджид аль-Гьарам») межитни ичинде ерлешген. Ону Кааба булан ювукъда ерлешгенлиги алдан берли де огъар айрыча агьамият берилип гелгенлигин исбатлай. Зем-зем сувну кёп пайдасы бар: аврувланы сав эте, ач болгъан адамны токъ эте деп гьисап этиле. Авур аврувлардан азап чегип ажизленип турагъан кёплер Зем-зем сувну ичип сав болгъан гезиклери де белгили.

Магьаммат Пайхаммарны (а.с.) бир гьадисинде де шо гьакъда: «Зем-зем сувну берекети бар ва шо ашдыр»,– деп айтылгъан. Ону бир башгъа гьадисинде буса: «…ва дарманланы лап яхшысыдыр», – деп де къошулгъан.

Магьаммат Пайхаммар (а.с.) башгъа гьадисинде: «Яманлыкъдан къутулмакъ учун Зем-зем сувну ичсенг, Аллагь сени къутгъарар, сувсап болуп ичсенг, Аллагь сени сувсаплыгъынгны басылтар», – деп англатгъан.

Ону гьадислеринден белгили болагъаны йимик, Зем-зем сувну ичегенде къыблагъа бакъмагъа, Яратгъан Есибиз Къудратлы Уллу Аллагьны атын эсгермеге ва уьч керен тыныш алып, адам оьзюню къаркъарасыны бары да ерине етишер йимик ичмеге тюше. Сыйлы сувну ичип битгенде де Аллагьгъа шюкюрлюк этмеге тарыкъ.
Шо гьакъда айта туруп, 1973-1980-нчи йылларда савлай дюньягъа аты айтылгъан институтланы бирисинде Зем-зем сувну химия анализи этилгенин эсгермекни де тийишли гёребиз. Оьтгерилген шо тергевлени натижасында шо сувну ичинде бир тюрлю агъулу, адамны къаркъарасына зараллы маддалар ёкъ экени ачыкъ этилген. Биревюлейине, шо сувда 2 мингден де артыкъ пайдалы мадда барлыгъы токъташдырылгъан. Шо сувну татыву бир де алышынмай сакъланагъанына айтып къойсакъ да кёплюк этмес.
Шону булан бирге шо эмли ва сыйлы булакъгъа багъыш­лангъан шиъруну да бизин охувчуланы тергевюне беребиз. Шо шиъруну шаирлени ва журналистлени арасында биринчилерден болуп дёрт керен гьаж къылгъан Дагъыстанны маданиятыны ат къазангъан къуллукъчусу, къарабудагъгентли Узлипат-гьажикъатын Ибрагьимова Сыйлы топуракъгъа оьзю этген сапарыны таъсиринден яратгъан.


Нече минг йыл агъа Зем-зем битмейген,
Татыву бар гьеч бир сув да етмейген.
Биз тынгласакъ тарихни танг сёзюне,
Сав дюньяны тартгъан Зем-зем оьзюне.

Гьасиретликден гече къушдай чыракъгъа,
Къанатландым сувунг ичип йыракъгъа.
Зем-зем сувунг гёзюм якъды юлдуздай,
Сююнчлери сююндюрген бир къыздай.

Сыйлылыгъынг сыкълашгъандай боюма,
Ойлашгъанда не де геле оюма.
Мени де бар Бекенез деп булагъым,
Бирче сезе агъымларын къулагъым.

Гьюрюкъызлар Зем-земде кюр чайына,
Бирлер гьашыкъ Бекенезни сыйына.
Ругьландыргъан эки сувну атыву,
Сезгенгеми гьарисини татывун.

Сувлар сыйлы, боюм тенгдир минчакъгъа,
Гьакъ Тенгирим, сен тюрлендир талайым.
Эки булакъ алгъандан сонг къучакъгъа,
Теренинден тоймай сингип къалайым.

Суратларда: 1. Гьаж къылагъанлар сув алагъанда Зем-зем
булакъгъа гиреген къапулар.
2. «Гьарам» межитни ичинде ерлешген Зем-зем булакъны баш къуюсу.