1941-нчи йылны июн айында фашист Германияны черивлери дав башлап, Совет Союзгъа этген чапгъыныны натижасында парахатлыкъда яшап турагъан халкъларыбыз миллионлар булан къырылды, уьйлерине эсен-аман къайтгъанлары да сав-сакъатлар болуп оьмюрюн гечирдилер. Гьалиден 78 йыл алда Уллу Ватан давда къазанылгъан Уллу Уьстюнлюкню къыйматын ерге урма талпынагъан гюнбатышдагъы уьлкелени гьакъылгъа сай гьакимлери башында Американы Бирлешген Штатлары да булан НАТО-ну шыртына бийийгенин бирдокъда яшырмайлар. Шо гьаракатында Украинаны фашист къалипдеги бендеровчулары ва олагъа ий болуп чалышагъан башчылары алда агъа-ини йимик болуп тургъан халкъларыбызны бир-бирине кисдирип, уллу къыргъынгъа салып, ажжалгъа тарытма къастлылар.

Бизде, къумукъларда, эжел заманлардан берли айтыла-сынала гелген «давдан улан тувмай» деген ажайып терен ва дурус маънасы булангъы айтыв бар. Буссагьат юрюлюп турагъан хас асгер гьаракат бизин уьюбюзден бираз арек­лерде болса да, шонда ата юртун, ана Ватанын, шону булан бирге менлигин, оьзденлигин, оьктемлигин якълап, сакълап душман булан бетге-бет туруп, тёшге-тёш къаплап ябушагъан азиз авлетлерибизни не гюнагьы бар? Арадан етмиш йыллар гетсе де, ичинде адамлыкъны югъу да къалмагъан намарт хыяллы бендеровчулар гене де бизин ягьыбызны-гючюбюзню , чыдамлыгъыбызны сынама уьстюбюзге тюшгендей.

Биз давну-шавну къыйын­­лыкълары, къайгъысыдерти гьакъда дюнья­дан гетген уллаталарыбыз айтып, хабарлай туруп билебиз. Гьали энни уллаталарыбыз башдан гечиргенни бизин алдыбызда оьсген, торайгъан яшлар да гёрмесе, къаны-жаны булан гьис этмесе ярамайгъанда йимик!..

Гьалиги от-ялын бюркеген, темирни-болатны иритеген къагьрулу давну ортакъчылары айтагъангъа гёре, ажжалны огъу къайдан, нечик гелегенни де англама болмайсан. Гьалиге савман деп турсанг да, мюгьлетни ичинде болмагъандай эте. Давгъа тюшген адамгъа янгыз алгъа, топ-гюлле булан атышагъан душмангъа къаршы барма ихтияр болса тюгюл, дагъы ёл ёкъ. Шолай заман ол уьягьлюсюн, ата-анасын, сав дюньясын унутуп, алгъа талпынма, душмандан оьр болуп сав къалма къасткъыла.

Бизин Капиркъумукъ юртда, халкъ арада янгыз­ яхшы ишлери булан айтылып, абурсый къазанып яшайгъан Мурат ва Райгьанат Арслановланы агьлюсюнде 1983-нчю йылны октябр айыны 11-нде улан тува. Огъар Нариман деп ат къоялар. Агьлюде гиччиге гьайлы, уллугъа гьюрмет булан янашыв, авул-хоншу, дос-къардаш булан татывлу турув мердешленип гелген. Агьлюню башы Мурат − гьар къайсы усталыкъны да яхшы англап-билип юрютеген, оьмюр бою транспорт идарада машин гьайдавчу болуп ишлеген таза загьматчы адам. Уьягьлюсю Райгьанат − касбусуна гёре медсестра, гече демей, гюн демей, юртлуланы яхшысына-яманына табылып, савлугъуну гьайын этип, гёнгюн-дертин алып чалышгъан гьалал багъывчуланы бириси. Муратны атасы Илмиямин, Райгьанатны атасы Гьайбулла Уллу Ватан давда фашистлеге къаршы юрюлген чапгъынларда ортакъчылыкъ этип, кёп санавда орденлери, медаллары, сызлайгъан яралары булан сав-сакъатлар болуп къайтгъанлар. Оланы къысматлары нечесе нас­лулагъа уьлгю болуп тургъанны айтып битдирме де къыйын.

Нариман Арсланов тенглилери булан бирге юрт школаны охуп битгенде, Буйнакскидеги юрт хозяйство учун касбучулар гьазирлейген коллежде фермер-механикни ва машин гьайдавчуланы курсларын тамамлай. 2001-нчи йыл ону асгерде къуллукъ этме чакъыралар. Чита областда сержантланы охувун битдирип, ол Китай булан дазугъа йибериле ва дазу сакълавчу болуп 2 йыл намуслу кюйде къуллугъункюте. 2005-нчи йыл ол къысматын асгер къуллукъ булан байлама токъташа. Дыгъар байлагъан сонг ол Мычыгъыш рес­пуб­ликагъа йибериле.

Асгер опуракъ гийип, Ватанны аманлыгъын сакълама борч алгъан Нариман Арслановгъа, оьтген йылланы ичинде мен этмесем ким этер деп айтып, Кавказда болсун, йыракъ Сирияда болсун, Украинада болсун, кёп къузгъунларда ортакъчылыкъ этме тюшген. Ону оьз къуллугъуна, Ватаныны алдындагъы борчларына намуслу янашагъанына командирлени атындан берилген кёп санавдагъы савгъатлары шагьатлыкъ эте. Озокъда, олар оьзлер иш савгъатларда тюгюл экенни нечакъы бола буса да яхшы англайлар.

Нариман Арсланов 2017-нчи йылны 27-нчи октябринде РФ-ни Оборона министерлигини буйру­гъу булан «Сирияда дав операцияны ортакъчысына» деген, шо йылны декабр айыны 11-нде «Дав макътавлугъу учун» деген 2-нчи даражалы, «Кавказда террорчулагъа къаршы гьаракатны ортакъчысына» деген, 2020-нчы йыл 16-нчы ноябрде берилген «Темиркъазыкъ Кавказда къуллукъ этгени саялы» деген, 2022-нчи йыл 15 декабрде берилген «Дав макътавлугъу учун» деген 1-нчи даражалы медаллагъа лайыкълы болгъан.

Украинада юрюлюп турагъан дав гьаракатларда оьзюню айрыча бажарывлугъун гёрсетип турагъан къоччакъ улан Нариман Арсланов Россияны Президенти В.В.Путинни 2022-нчи йылны 11-нчи августунда къол салынгъан Указы булан Жуковну атындагъы медаль булан савгъат-лангъан.

Дав къалмагъаллар битип, токъталып, бизин заманны игити Нариманны ата юртуна, ата-анасына, кёп сюеген агьлюсюне сав-саламат къайтар гюнню бирини артындан бири оьсюп, торайып гелеген уьч де авлети уллу сагъынч­лыкъ булан къаравуллай.