Абурлу адамлани бириси

      Яхсайлы Юсуп Къылычевни Дагъыстанда белгили алимлени арасында бек уллу абуру болгъан. О гьакъда уллу алим Али Каяев де эсгерген. Ол не янындан да мугькам билим алгъан адам болгъан. Аравиягъа барып да билимин артдыргъан. «Ибн Сина» деген дюньягъа белгили алимни асарларын жыйып, охуп, белгили эмчи болмагъа бажаргъан. Хыйлы юртлардан огъар авур аврувланы сав этмеге кёмек излеп де геле болгъан. Врач касбугъа ол уланларын, оланы уланларын да уьйретген.  

 

Юсуп-апенди Къылычев Пе­­тербургда пачаны конвой ас­­ге­рини баш устазы болгъан. Санкт-Петербургда къади болуп иш­леген. Эки керен уланы Муса гьажи булан гьажгъа баргъан. Ол шаир, язывчу гьисапда да бел­гили болгъан.


– 1852-нчи йыл Дагъыстангъа къайтгъан, округну баш къа­ди­си болгъан. Юсуп-апенди Да­­­гъыстанда, жамият-политика иш­­­леге де къошулуп, оьз пикрусун, къаравун айтып англата болгъан. Ол Шамилге: «Рус пачалыкъ – кёп зор океан, сен ону дав булан утуп болмажакъсан», – деп язгъан. Шамил огъар: «Мен сени Яхсайынгны ер булан бир этермен», – деп жавап къайтаргъан.


Тек олар душманлыкъ юрютмеген. Юсуп-апенди Шамилни тутуп алып гелегенде, алдына чыгъып, ону булан къучакълашып, лакъыр этген деп эсгериле.


1859-нчу йылда Шамилни тутуп, Гунибден Петербурггъа алып барагъан асгер бёлюкню командири яхсайлы полковник Магьаммат-апенди Османовну къы­зардашыны эри Алибек Пен­­зуллаев болгъан. Ол генерал-майор чинге ерли къуллукъ этген. Абдулмуслим Къапланов, Асев Гьажиев де пача асгерини генераллары болгъан.