Республиканская еженедельная общественно-
политическая газета «Ёлдаш» (Спутник)
Меню YOLDASH.news МаълуматларКъайгъырыш КъутлавларDAG.newsНовостиИнтервьюАнонс книгIn memoriamГод культуры безопасности "Времена"ИнфоблокПолитикаИсторияКультураЛюди и время НаукаАчыкъ сёзАналитикаЖамиятПолитика.ЭкономикаБаянлыкъДин ва яшавЖамият низамИлмуTürk dünyasi Савлукъ ЭкологияЮртлар ва юртлуларЯшёрюмлер МаълуматАнтитеррорБирев де унутулмагъан...СапарМаданиятАдабиятКультура ожакъларБилимИнчесаният Къумукъ тилМасхараларТеатрЯшланы дюньясы Спорт ярышларЕдиноборства Развитие спортаСоревнованияФК «Анжи» МедиасфераО газетеО сайтеСМИВнимание! Конкурсы!Наши партнерыНаши спонсорыСотрудникиАвторыАфишаГалереяРекламаЮбилейный номер
Республиканская еженедельная общественно-
политическая газета «Ёлдаш» (Спутник)
«Яшасын Кёстек школам!»

«Яшасын Кёстек школам!»


Неге буса да, шо арада къулагъыма «Ватан неден башлана?» деген йырны арив макъамы чалынгъандай болду. Тюзю, Ватан неден башлана­гъанны тез ачып-чечип айтмагъа къыйын. Амма «Школа неден башлана?» деген йырыбыз да бар буса яхшы болар эди деген гьакъылгъа гелесен. Балики, школа адилден-низамдан яда буса муаллимлени яшлагъа бакъгъан якъдагъы балдай таза сюювюнден башланадыр…

Юртну оьсювю яш наслуну билим алыву булан туврадан-тувра, тыгъыс кюйде байлавлу болмаса, онча маъналы болуп битмежеги оьзлюгюнден анг­лашынып къала. Неге десегиз, гьар къачан да школаны охувчулары оьзлер тувгъан юртну бугюню ва гележеги бола гелген.

Муна биз Кёстекдеги школада 15 йылны боюнда къарны-гёнгю булан директор болуп чалышгъан РФ-ни ат къазангъан муаллими ва халкъ муаллими, 1997-нчи йылдан башлап арт-артындан уьч йыл «йылны директору», яратывчулукъ педагогика академияны академиги деген абурлу-сыйлы атлагъа лайыкълы болгъан Абдулкерим Алиев булан лакъыр этебиз. Арада бир оюбуз-сёзюбюз булан Дагъыстан пачалыкъ университетде беш йыл бирче охугъан йылларыбызгъа да гёчебиз. Шо заман студент йылларыбыз тамамлана туруп, ишлемеге ким къайда баражакъны гьакъында сёз чыкъгъанда, ол ругьланывлу кюйде: «Яшасын Кёстек школам!» – деп, аз сёз булан юрегинде гюнню яры­гъындан да ярыкъ мурат барны гюзгюде йимик ачыкъ этип гёрсетип къоя эди…

Школаны охутув кабинетлерине гёз къаратып, янгы спортзалгъа гирип, сонг абзаргъа чыкъгъан ерде Абдулкерим бор сюртгендей  агъара башлагъан башын бираз сыйпагъандай болуп, магъа да бир тамаша къарап, булай деди:

– Билемисен, Агьмат, заман агъым сувдай нече де чалт агъа экен. Яшлыгъым магъа савбол да этмей гетип къалгъандай болду.

– Йыллар гетсе де, шо баягъы студент заманынгда айтылгъан: «Яшасын Кёстек школам!» деген сёзлеринг бошуна гетмеди. Шо яхшы барындан да. Школадагъы биринчи гюнлеринг, биринчи абатларынг неден башлангъанны гьа­къында ону тарихи булан байлап айтсанг арив болар эди.

– Айтсам, айтма зат чы ёкъ тюгюл. Педагогика ишим школабызны тарихин уьйренив булан янаша юрюлдю. Шо гьакъда узакъ заман хабарлап бола. Мен шо маълуматны жыйып, китап язып да чы­гъардым. Буса да, къысгъача бир-эки сёз айтайым.

1874-нчю йыл о замангъы Хасавюрт округгъа гиреген Кёстекде биринчилей 34 яшгъа ери булангъы бир класлы орус училище ачылгъан. Шо биринчи училищени  ёлбашчысы орус ярыкъландырывчу Григорий Михайлович Афанасьев болгъан. Училищеде инг башлап дарс бергенлерден: Абдурагьим Молланы, Абдулвагьап Мусаевни, Гьажимурат Къырымлыны ва олай башгъаларыны атларын кёстеклилер кёп уллу абур-гьюрмет булан эсгерелер.

1957-нчи йылдан тутуп, гьалиге ерли Кёстек школа Хасавюрт районну 50-ден де артыкъ школаларыны арасында яшлагъа билим беривге ва оланы тюзевлю кюйде тарбиялавгъа бакъгъан якъдан алда бара деп айтмагъа боламан. Шолай экенлик бизин  сюювюбюзге дагъы да уллу сююв къоша, муаллимлени, ата-аналаны, охувчуланы бир къолдагъы бармакълардай бир-бири булан барышып-гелишип чалышывун дагъыдан-дагъы беклешдире.

Буссагьат да яш наслугъа  билим беривде ва тарбиялавда аслам къошум этген С. Алиевни, Х. Алибековну, Ш. Тотушевни, Гь. Гьажиевни, М. Зурхаевни, З. Атаевни, Л. Гьюсейнованы атларын кёстек­лилер уллу гьюрмет булан эсгерегени негьакъ тюгюл. Сонг да, Кёстекден Уллу Ватан давгъа гетип, эли-халкъы учун азиз жанларын къурбан этген муаллимлер барны, кёстеклилени буссагьатда да юрегинде, гёнгюнде яшайгъанны  эсгерме тюше.

Буссагьатгъы вакътиде школаны алгъа барывуна болушлукъ ва оьз ягъындан шайлы къошум этеген муаллимлер кимлердир десегиз, оланы иш ёлдашлары ва школаны завуч­лары  С. Гьюсейнова, Д. Абдуллаева, Г. Алиева эсгереген кюйде, муаллим коллективни арасында уьлгюлю чалышыву, уьлгюлю дарс беривю булан абур-сый къазангъан А. Умалатова, С. Бийболатова, С. Атавов, К. Маматаева, В. Мустапаева, М. Дадаева, В. Девлетмурзаева, Р. Моллаева ва олай да онлар булангъы оьзгелери бар.

Сонг да, 2007-нчи йылдан берли школаны завучу болуп оьз борчуна къаны-жаны булан берилип иш гёреген Дагъыс­танны ат къазангъан муаллими Светлана Даватгьажиеваны атын айрыча эсгерсек арив болур. Ол бизин булангъы ла­къы­рлашывунда школаны муаллим коллективине алдагъы йылдан тутуп бажарывлу яш муаллимлер школаны гьалиги директору Абдулазим Алиевни ва школада тарбиялав ишлеге къарайгъан завуч, филология илмуланы кандидаты Гюлжанат Алиева къошулгъанны эсгерди. Олар яш буса да, баш дегенлей, оьзлени борчун  бирев де сёз тапмасдай кютегени гёрюне.

Кёстекдеги школаны муаллимлери гюнюбюз гюн, гьагъыбыз гьакъ деп яшлагъа дарс берип къоймайлы, олагъа айтылагъан гьар сёзге дегенлей жаваплы янаша. Яшав оьзю де, девюр де, яшлар да алышынгъанына гёре, заманны гьис эте. Шо саялы болма ярай, олар яшлагъа берилеген билимге-тарбиягъа яратывчу гёзден къарайлар. Оланы бирлери оьз­леге берилген соравлагъа гёре къайтаргъан бу жаваплары да шогъар ачыкъ кюйде шагьатлыкъ эте.

Школада кёп йылланы узагъында директор болуп ишлеген, гьали педагог-психолог Абдулкерим Алиев:

– Сабанчыны загьматы оьзлер оьсдюрген-болдургъан ашлыгъы, къойчуну загьматы язы-къышы булан дегенлей къырда къой багъыву, космонавтны загьматы етти къат кёкню айланып ерге къайтыву булан оьлчене. Амма муаллимлени загьматына багьа берип болардай оьлчев ёкъ. Неге десегиз, гележекде болажакъ къабаргъан аялы сабанчылар да, иргъакълы къойчулар да, белгили ойчулар да ва олай нечесе тюрлю башгъа касбуланы башын тутажакълар да бугюн парталаны артында, муаллимлени алдында охуй ва тарбиялана. Муна шону бизге де, ата-аналагъа да бирдокъда унутма ярамас. Кёстек школабыздагъы муаллимлер шо муратны гёз алгъа тутуп чалышагъангъа мен нечакъы бола бусам да шатман.

Вагьидат Девлетмурзаева – РФ-ни билим беривюню отличниги:

– Озокъда, яшлагъа терен билим бермек – нечакъы бола буса да тарыкъ зат. Амма шону булан дазуланып къалмакъ азлыкъ эте. Яшланы къысматы ата-аналарыны къолунда болмакъдан къайры да, бизин къолубузда да дюр. Неге буса да, герти муаллимни мекенли бавчу булан тенглешдиремен. Бавчу язбашда тереклени артыкъ бутакъ-саптагъын уста кюйде тайдырагъаны йимик, муаллим де оьзюню алдында охуйгъан яшлар «къыйывсуз къыйра бутакълар» болуп къалмасын учун, оланы «къынгыр бутакъларын» гесип, арив тюгюл къылыкълардан болгъан чакъы тез азат этмекни гьар гюнлюк гьайында болма тарыкъ. Дагъы ёгъесе, огъар муаллим деген ат онча гьалал болуп битмес.

Супуяханым Бийболатова – ана тил ва адабият дарсланы береген муаллим, РФ-ни билим беривюню гьюрметли къуллукъчусу:

– Кёстекни эсли наслусу ана тилде сёйлеме нече де уста. Тил юрекни тилмачы экенни олагъа уьйретме  тюшмей. Шолай пагьму бизин яшларыбызда да болгъанны сюебиз. Мен школада нечесе йылланы боюнда «Чечеклер» деген адабият кружокну юрютемен. Шо буса яшланы юреклеринде адабиятгъа бакъгъан якъдагъы сюювюн уята. Бизин насибибизге, олагъа уьлгю алма Кёстекден чыкъгъан чебер сёзню черсиз устасы, Дагъыстанны халкъ шаири Анварыбыз да бар.

Динара Хасболатова – яш муаллим:

– Бир-бир ата-аналар оьзлени эки-уьч яшын да адамшавлу тарбиялап болмай. Бир класда буса йигирма-отуз охувчу бола. Бизин учун мунда янгыз бир ёл къала: шо да – бары да яшланы юрегине ярайгъан алтын ачгъычны табып болмакъ. Бизин школада шолай ачгъычгъа ес болгъан абурлу-сыйлы муаллимлер аз тюгюл. Чинкдеси, олар бизге, яш педагоглагъа, оьзлени бай иш сынавун уьйретме  къастын да, заманын да къызгъанмай. Биз де оьз гезигибизде олар булан оьктем болабыз, олардан болгъан чакъы, уьлгю алмакъны гьайындабыз.

Дина Абдуллаева – школаны башлапгъы класларыны завучу, РФ-ни билим беривюню гьюрметли къуллукъчусу:

– Гёз къувнатар арив уьйню канзилери бир-бирин бек тутагъанлыкъ бизге кёп затны англата. Айрокъда лап тюпдеги канзилени беклиги тергевню тарта. Школаны башлапгъы класлары да тюпдеги канзилени меселинде. Оларда дарслар мекенли кюйде юрюлсе, оьрдеги класларда дарс берегенлеге де, савлай школагъа да, яшлагъа оьзлеге де яхшы болагъанны яшав аян ва баян эте гелген. Башлапгъы класлагъа юрюйген яшланы юреклери буса дагьнили тын топуракъны меселинде: огъар не чачсанг, шо чыгъа – чечек чачсанг, чечек, тегенек чачсанг, тегенек. Биз буса олагъа яхшы билим беривню, яшланы яхшы къылыкълагъа, яхшы амаллагъа уьйретивню урлукъларын чача гелгенбиз, Аллагь буюрса, энниден сонг да чачажакъбыз.

 Бу йылны октябр айыны 24-нде Кёстек школаны 140 йыллыкъ юбилей шатлыгъын белгилеме токъташгъан муаллим коллективине энниден сонг да Хасавюрт районну алдынлы школаларыны ал сыдыраларында болсун деп ёрайбыз.

 

 

 Агьмат ЖАЧАЕВ.

СУРАТДА: Кёстекдеги орта школаны муаллимлери.


Количество показов: 633
24.10.2014 15:08

Возврат к списку









AlfaSystems massmedia K3FN2SA
Рейтинг@Mail.ru Яндекс.Метрика Бесплатный анализ сайта