Республиканская еженедельная общественно-
политическая газета «Ёлдаш» (Спутник)
Меню YOLDASH.news МаълуматларКъайгъырыш КъутлавларDAG.newsНовостиИнтервьюАнонс книгIn memoriamГод культуры безопасности Нацпроекты в РДПамятные датыТеатры и кино"Времена"ИнфоблокПолитикаИсторияКультураЛюди и время НаукаАчыкъ сёзАналитикаЖамиятПолитика.ЭкономикаБаянлыкъДин ва яшавЖамият низамИлмуTürk dünyasi Савлукъ ЭкологияЮртлар ва юртлуларЯшёрюмлер МаълуматАнтитеррорБирев де унутулмагъан...СапарМаданиятАдабиятКультура ожакъларБилимИнчесаният Къумукъ тилМасхараларТеатрЯшланы дюньясы Спорт Единоборства Развитие спортаФК «Анжи» СоревнованияМедиасфераО газетеО сайтеСМИ БАННЕРЫ Наши партнерыНаши спонсорыСотрудникиАвторыАфишаГалереяРекламаЮбилейный номер
Республиканская еженедельная общественно-
политическая газета «Ёлдаш» (Спутник)

Мурат АСКЕРОВ:  «Сёзлеримни алгъыш булан кюйлеймен»

Мурат АСКЕРОВ: «Сёзлеримни алгъыш булан кюйлеймен»



Мурат АСКЕРОВ Бабаюрт районну Хамаматюртунда тувгъан. 2003-нчю йыл Москвада М.В.Ломоносовну атындагъы университетни философия факультетин битдирген. «Исламны къумукъланы ругь маданиятына этген таъсири» деген темагъа илму кандидатлыкъ ишин якълагъан.


Яш чагъындан берли шиърулар язма башлагъан. Район, респуб­лика газетлерде, «Литературная Россия» деген газетде шиърулары чыкъгъан. Ол таржума булан да машгъул. Б.Магьамматовну «Женнетни азабы», Г.Къонакъбиевни «Байракъ къакъгъан Абдулгьаким» деген китабын, М-Н.Халиловну «Сали Сулейман» деген китабын ва оьзге авторланы асарларын орус тилге таржума этген. «Я расслышу твоё молчанье» ва «Сёзлеримни алгъыш булан кюйлеймен» деген орусча да, къумукъча да бирикген шиъру китабы чыкъгъан. Гьали ону шиъруларын охувчуланы тергевюне де беребиз.

 

Адабият бёлюк.

 


 

Танг сызыла юртумда

 

Баш ийип чув шыплыкъгъа,

Ял бара къулакъ.

Кант этип, акъчалыкъгъа

Сыр чече булакъ.

 

Ит аваз, гьашыкъланы

Салагъан ёлгъа.

Ай ярыкъ, шавлалары

Къонагъан къолгъа.

 

Бу – леззетни къаласы,

Мен онда – къонакъ,

Баласына анасы

Айтгъандай ёммакъ…


 

Йырла, гитарам, йырла

 

Йырла, гитарам, йырла,

Йырлардан эшип ай гьыз.

Сырдашым болуп хабарла,

Къалсам етимдей янгыз.

 

Йыла, гитарам, йыла,

Къылларынг чачлардай юлкъуп.

Гече намазын къыла,

Чолпан юлдуздан къоркъуп.

 

Сююн, гитарам, сююн,

Сюйгеним гелсе яныма.

Чардай чечилер тююн,

Сююв къошулуп къаныма.

 

Йырла, гитарам, йырла…




 

*****

Айбат юзюнг ай тувгъандай гёрюне,

Малайиклер къанат къагъып гетгендей.

Асил сёзюнг гьар тамургъа илине,

Талай табып, мурадына етгендей.

Юрегим де сени гёрюп сююне,

Аяларда ала чечек битгендей…


 

Атама

 

Оьмюр бою герти сёзню изледим,

Ювушанлы авлакъланы гезедим,

Айман тюзден ай-булутгъа сорашып,

Къабурлагъа чыгъып жавап гёзледим.

 

«Яшав недир?» – дедим гелип къаршынга,

Сёзлер булан накъышлангъан ташынга.

Ёрав булан, ёммакъларда айтгъандай,

Сорав булан жавап бердинг яшынга:

«Яшав деген яшмын тозгъан чарсмыкен?

Яратгъаным юреклени сынама

Бизге берген ахырынчы дарсмыкен?»

 

Дарсынг алдым ахыр зенгге аз къалгъан,

Гюнлеримни гюренлеген яз къалгъан.

Гюмюш булан къыравлангъан башыма

Гёнгюл булан жавап берме парз къалгъан.

 

«Яшав деген ялгъан тойну харсыкен

Яйсан болуп ягъалардан оьтеген.

Тенг яратгъан Тенгиримни ясыкен,

Ялан ясакъ жыйып огъар элтеген!»


 

Анама

 

Оьмюр бою асил сёзню изледим,

Ювушанлы авлакъланы гезедим,

Айман тюзден ай-булутгъа сорашып,

Къабурлагъа чыгъып, жавап гёзледим.

 

«Насип недир?» – дедим, гелип къаршынга,

Сурат булан накъышлангъан ташынга.

Ёрав булан, ёммакъларда айтгъандай,

Сорав булан жавап бердинг яшынга.

«Насип деген налланмагъан атмыкен,

Яратгъаным юреклени сынама

Ахыр гюнде бизге берген хатмыкен?»

 

Сёзюнг алдым, ахыр зенгге аз къалгъан,

Гюнлеримни гюренлеген яз къалгъан.

Гюмюш булан къыравлангъан башыма

Гёнгюл булан жавап берме парз къалгъан.

 

«Насип деген ялгъан юзлю ятыкен,

Явъюрекге ялынлары оьтеген.

Тенг яратгъан Тенгиримни хатыкен,

Хайырларын огъар язып элтеген».


 

Къызардашларыма

 

Оьмюр бою йылы сёзню изледим,

Ювушанлы авлакъланы гезедим,

Айман тюзден ай-булутгъа сорашып,

Къара тангда чыгъып жавап гёзледим.

 

«Сююв недир?» – дедим кёкню юзюне,

Шекли болуп терсим булан тюзюме.

Назму булан, ёммакъларда айтгъандай,

Чолпан юлдуз тавуш берди сёзюме.

 

«Акъ сарайдай безеп уьюнг,

Ал дарайдан ясап кююнг,

Болуп сени язбашынг,

Агъалардай алдын алгъан,

Яманлагъа тогъас болгъан –

Сени уллу къызашынг.

 

Тун геченгни айы болуп,

Къышларынгны яйы болуп,

Болуп сени сырдашынг,

Юрегингни югюн алгъан,

Юзю булан нюрюн салгъан –

Сени орта къызашынг.

 

Сырларынгны тангы болуп,

Йырларынгны ангы болуп,

Болуп сени ёлдашынг,

Янгызлыкъда къол узатгъан,

Яшавунга ёл ясатгъан –

Сени гиччи къызашынг.

 

Адам мундан артыкъ сююв сынармы?

Халкъгъа бири яна буса,

Уьч де гюнеш сагъа йимик янармы?»


 

Аттиланы сеси

 

Айнанай деп айлананы ясакълап,

Данайлагъа данг болдукъ!

Яманланы тунлар булан бичакълап,

Яхшылагъа къызыл дарай танг болдукъ!

 

Оьреч алдыкъ, оьмюрлеге эшилген,

Сувукъ – ата, иссибизге – анады.

Оьксюз эллер оьлен чайкъап эшеген

Къабургъабыз къажытмайлы сынады.

 

Чилле ёлда черивленген чагъан кёп,

Чыт явлукъдан тутар олар ал байракъ.

Чилле боран четим гелген гюнлерде

Ваягь булан, яс булан

Нече-нече хабар олар топуракъ!

 

Гюнтувушдан исси къалач чыкъгъанча,

Тенгирим шамчырагъын якъгъанча,

Тангынг, Терик, баса бусанг, къатты бас!

Мен, Атлыдан, эренлеге алгъышым,

Ойгъа батгъан осаллагъа къаргъышым:

Мени халкъым бавур этдей бирлешсе,

Тахым гене Анжилеге ерлешсе,

Гьеч бирев де бизин гючге къайралмас!

 

Ювшаныма тегенеклер битген гюн,

Гюн халкъыма гююк ийис оьтген гюн

Тенг яратгъан Тенгиримни агьыдыр!

Ягъалагъа къавгъалы гюн етген гюн,

Эревюллер эр намусун кютген гюн,

Элимни эжел сынав ягьыдыр!

 

Ягъалардан булутлу бир чанг гелсе,

Чабармандан умутлу бир анг гелсе,

Къанна Къазакъ йыравланы макътарсыз!

Алдыгъызгъа чангы етип битгинче,

Артыгъыздан сызар танглар етгинче,

Танг уланлар болуп онда къатарсыз!

 

Оьзюм деген оьз къылычлар чартласа,

Оьзенлерден аркъан этип байларсыз!

Къаршыларда къара яман къайралса,

Алмалайын ону башын сайларсыз!

Оьзюм деген аргъумакълар ашгъынса,

Тав югенлеп, тёбечиклер тайларсыз!

Тёбелери тёшев ташдай сайралса,

Къаракъушдай болуп кёкге учарсыз!

 

Булут тютеп, къыл байлап,

Гюен къайыв энемжая тартарсыз!

Энемлерден эмен биздей окъ ясап,

Яшмынлардай яманлагъа атарсыз!

 

Оьзден тувгъан оьзденлеге

Темиркъазыкъ юлдуз болуп токътарсыз!

Тенгиримни Тирил деген гюнюнде

Мен, Атлыны, атын тутуп айтарсыз!


 

Ювукълагъа

 

Ахшам чакъда жан ювукълар жыйылып,

Яшав гьакъда аста лакъыр этебиз.

Бир мюгьлетде кёк ургъандай яйылып,

Яшав гьайдап, якъ-якълагъа гетебиз.

 

Бир-биревден болсакъ бираз арекде,

Пашманлыкъдан, зардан тола оюбуз.

Бир жыйылсакъ, бар ачувун алабыз –

«Кабахурма» бизин гиччи тоюбуз!

 

Шатланайыкъ, кюлейик де, болайыкъ,

Яш заманлар дагъы бизге къайтмажакъ.

Яшлыкъ отну сёнме къоймай сакъласакъ,

Гюнешибиз заманында батмажакъ.

 

Ювугъу ёкъ – янгыз терек авлакъда,

Олайлагъа къайгъырыша барайыкъ.

Алатолпан еллер чыкъса дюньяда,

Жыйылышып, бир бав болуп токътайыкъ!


 

Дёртлюклер

 

Азаплы гюн сынай гелген чепкеним

Алышдырман алтын тигив къапталгъа.

Къачылыкъдан къачыр эшек бозарсын

Къалаларда къуллукъ этген байталгъа!


 

*****

 

Ягъалагъа янгыз битген къарагъай,

Олайлагъа ошамагъа ярамай.

Тек, нетерсен, къысмат бизден

пурмансыз,

«Къайсы терек боласан?» – деп сорамай.


 

*****

Шаршарлардан шербет ичип шаирлер,

Шакъытилден шиърулары агъылсын.

Гюмез кёкде саркъып, женнет

къушлардай,

Каба ёлгъа гьайкел болуп тагъылсын.


 

Яшав

 

Онг къолумда бюлбюл сарнай,

Сол къолумда – ябалакъ.

Сол аягъым – батмакълыкъда,

Онгум чая тав булакъ.

 

Сол гёзюмде – къарангылыкъ,

Онг гёзюмде – гюн чырай.

Сол къабургъам – хара къумач,

Онг къабургъам – ал дарай.

 

Булар бугюн жан ярышгъа

Чыкъгъан болмагъа ярай.

 

Жаным мени эгизлердей

Эки яшавда яшай.

Бичакъ булан эки бёлген

Гюзлюк емишге ошай.

 

Онг янындан о емишни

Бал къошулуп, сув агъа.

Сол янындан къара тюслю

Булгъанышып ув агъа.

 

Булар бугюн жан ярышда

Тартагъандай ез тогъа.

 

Къыраманлы авлакълагъа

Яшавумдан къачгъанда,

Яш жанымны, эки бёлюп,

Якъ-якълагъа чачгъанда.

 

Сабурлукъдан савгъат болуп,

Терен тартып кюстюне,

Къушлар йимик, саркъып-саркъып,

Экев гелир уьстюме.

 

Булар бугюн багьа берир

Мени яшав тепсиме.

 

Аталаны уллу атасы –

Адам болур бириси.

Экинчиси Гьава болур –

Аналаны валиси.

 

Адам магъа назму булан

Чечер яшав сырларын.

Гьава буса, башым сыйпап,

Айтар гьайлек йырларын.

 

Бугюн булар умутлардыр,

Безейген юхуларым.

 

Умутларым – уллу терек

Дёнермикен бёлекге?

Яда гече, гюнге айланып,

Сесленерми тилекге?

 

Не этмеге эп тапмайлы

Магъа тюшген юклеге,

Гюч берсин деп, авурлукъдан

Талыгъан билеклеге.

 

Аллагьдан бир кёмек излеп,

Ялбараман кёклеге...



Количество показов: 72
Автор: YOLDASH.news
06.09.2019 16:35
Подписывайтесь на канал yoldash.ru в

Возврат к списку


Добавить комментарий

AlfaSystems massmedia K3FN2SA
Рейтинг@Mail.ru Яндекс.Метрика Бесплатный анализ сайта