Республиканская еженедельная общественно-
политическая газета «Ёлдаш» (Спутник)
Меню YOLDASH.news МаълуматларКъайгъырыш КъутлавларDAG.newsНовостиИнтервьюАнонс книгIn memoriamГод культуры безопасности "Времена"ИнфоблокПолитикаИсторияКультураЛюди и время НаукаАчыкъ сёзАналитикаЖамиятПолитика.ЭкономикаБаянлыкъДин ва яшавЖамият низамИлмуTürk dünyasi Савлукъ ЭкологияЮртлар ва юртлуларЯшёрюмлер МаълуматАнтитеррорБирев де унутулмагъан...СапарМаданиятАдабиятКультура ожакъларБилимИнчесаният Къумукъ тилМасхараларТеатрЯшланы дюньясы Спорт ярышларЕдиноборства Развитие спортаСоревнованияФК «Анжи» МедиасфераО газетеО сайтеСМИВнимание! Конкурсы!Наши партнерыНаши спонсорыСотрудникиАвторыАфишаГалереяРекламаЮбилейный номер
Республиканская еженедельная общественно-
политическая газета «Ёлдаш» (Спутник)
Кёмек тийишлилеге этилсе...

Кёмек тийишлилеге этилсе...

Оланы бириси – къазанышлы Мурат Дагьиров. Ол 37 йыллыкъ чагъындагъы улан. Оьзю де – агьлюдеги 6 яшны бири. Атасы гьайванчылыкъ булан тургъан гиши. Шону учун Мурат гьайван сакълавну сырларына гиччилей тюшюнген. Оьзюне 17 йыл янгы битгенде ол, бираз акъча жыйып, биринчи сыйырны сатып алгъан. Бир гиччирек аран къургъан, емлени де оьзю алгъан. Ишлер яхшы юрюлегенни билгенде, агъасы Камил де булан бирче аран ишлеген. Башлап 5, сонг 10 ва бара-бара къолай этип таналар сакълагъан.

– Мен бу ишге кёп яшлайын егилгенмен. Сабанчы агьлюде ишлеп уьйренгенмен. Башлап нечакъы да къыйын эди, кююн табып битгенче, олай бола экен. Къыйынлыкълагъа енгилмедик. Мен торай ча­гъымда биздеги уллу гьайванчылыкъ комплексни улав къоймай, магъа гьайванлар салып сакълама берсегиз дегенде, сайки, гиччи башынг булан шонча уллу ерде кёп гьайван сакълама бажармассан дейгенде йимик, кюлемсиреп къойгъан эдилер. Муна гьали шону пайлар этип уьлешип алгъанлар. Заман бир тавукъ салып йибереген бирев, экев бола. Аслу гьалда шонча уллу бина бош ва дагъылып бара. Шондан умут уьзген сонг, агъам Камил де, мен де башлап гиччи аран этдик. Сонг, генглешме токъташгъанда, адамлардан сатып ерлер алып, турагъан ерибизден бираз ариде аранлар ишледик. Гьали 4 араныбыз бар. Шоланы лап уллусуну ичинде 270-ден де къолай гьайван сакълана. Лап гиччисини ичине 60 гьайван гире, – дей магъа Мурат.

– Мунча аламат аранны къурма, гьайванлар алмагъа нечик амал этдигиз? Пачалыкъны янындан кёмек тиймедими?

– Оьзюбюз амал этгенбиз. Болгъан-болгъан кепекни, баягъы, ишни торайтывгъа яратып гелгенбиз. Агъа-ини, савлай агьлюдегилер бир болуп болдургъанбыз шу барлыкъны. Пачалыкъны янындан кёмекге харжлар бериле деп эшитгенбиз. Тек гьалиге бир манат да гёрмегенбиз. Шо харжланы ким буса да болмай алып, пайын къоймасанг, кепек де бермей деп эшитгенде, урунмадым бир затгъа да. Мен буссагьат фермер хозяйство деп язып бегетгенмен шу фермаларымны. Гьалиге магъа кёмек этгенлер де ёкъ, пуршав этгенлер де ёкъ. Билмеймен, энниден сонг тюзелип гетсе. Янгы Президент Рамазан Абдулатипов къысып тура, низам да этер бугъай.
Низам, адил болса, бизин йимик сабанчы адамлагъа да иш тюшер эди бугъай.
Ол лакъырыбызны барышында бу авур ишге оьзлени савлай агьлюсю къуршалгъанны, гьакъгъа ишлеме адамлар тутгъанны, гьайванланы савлугъун тергейген эки докторну ишге къуршагъанны, оьзлер болдурагъан продукцияны кёп сююп ва билип алагъанлар барны эсгерди. Дюр, адамлар йимик гьайванлар да кепсиз бола, бир-бирде олагъа къарав да, къуллукъ да тарыкъ.
Англайман, оьз заманында магъа да тюшген Дагъыстандан тышда гьайванчылыкъ булан машгъул болмагъа. Бу тармакъда яллыкъ тапмай ишлеме тюше. Байлавда семиртме сакъланагъан таналаны аз аварасы болмай. Сакълап оьсдюрегенден къайры, оланы заманы гелгенде союп сатмагъа да герек чи. Гёресиз бизде этни багьасы бир тюше, бир гётериле. Тириликни багьалары буса кёкге чыгъып гете.

– Амалыбыз ёкъ. Багьалар оьсе деп, къуруп битген ишибизни яйып къоюп болмайбыз чы. Бир яхшы бола, бир яман бола. Чыдайбыз. Яхшыгъа умут булан турабыз. Биз къышы-язы булан тангда туруп, гече болгъунча аякъ уьстдебиз, – деп, Мурат къышгъа таман чакъы къатты емлер гьазирлейгенни, шоланы ва тириликни сакълама онгача багъыйлы ерлер ишлеме сюегенни айтды.
Бу йыл чакъ арив гелгени саялы, ол «Карантай» авлакъланы биченинден къысылгъан тайланы аракъ этип салгъан. Бизде от осал йыллар биченни Бабаюртгъа барып гелтирген. Лап азындан 14–15 минг бичен тай гьажатлы бола. Тириликни айтмай да къояйыкъ. Муратны «Къурбан» деген фермер хозяйствосуну членлери болгъан чакъы мазаллы болагъан тайпа гьайванланы сакълама къаст эте. Буланы оьзлени гьайван соягъан, эт туврайгъан цехи де бар.
Мурат йимик иш къургъанлар ва юрт хозяйство продукцияны оьз гючлери булан болдуруп, яшавлукъгъа мая чыгъарма уьйренгенлер Буйнакск районда дагъы да бар. Биревлер жан сакълай – тавукъ эт ва йымырткъа болдура, башгъалары къой-эчки сиривлер сакълай, бирдагъылар сыйыр ферма къуруп, сют ва оьзге акъкъатыкълар болдуралар.
Бизин Дагъыстанны янгы Президенти Р.Абдулатипов: «Пачалыкъны ягъындан акъча харжланы, гертиден де, къаракъасткъылып ишлеп пайда этеген адамлагъа енгил берме тарыкъ, уятсызлыкъны, гьарамланы заманы битди», – деп гьар айлангъан сайын айта ва бувара. Гьакъыкъатда шо кюйде болса, Мурат йимик жагьил ва далаплы фермерлени иши алгъа баражакъ эди.


Абдулла Залимханов.
Суратда: фермер М.Дагьиров
иш уьстюнде.
Количество показов: 799
09.08.2013 11:48

Возврат к списку









AlfaSystems massmedia K3FN2SA
Рейтинг@Mail.ru Яндекс.Метрика Бесплатный анализ сайта