Сетевое издание «ЁЛДАШ» (Спутник)
Меню YOLDASH.news МаълуматларКъайгъырыш КъутлавларDAG.newsНовостиИнтервьюАнонс книгIn memoriamГод культуры безопасности Нацпроекты в РДПамятные датыТеатры и кино"Времена"ИнфоблокПолитикаИсторияКультураЛюди и время НаукаАчыкъ сёзАналитикаЖамиятПолитика.ЭкономикаБаянлыкъДин ва яшавЖамият низамИлмуTürk dünyasi Савлукъ ЭкологияЮртлар ва юртлуларЯшёрюмлер МаълуматАнтитеррорБирев де унутулмагъан...СапарМаданиятАдабиятКультура ожакъларБилимИнчесаният Къумукъ тилМасхараларТеатрЯшланы дюньясы Спорт Единоборства Развитие спортаФК «Анжи» СоревнованияМедиасфераО газетеО сайтеСМИ БАННЕРЫ Наши партнерыНаши спонсорыСотрудникиАвторыАфишаГалереяРекламаЮбилейный номер
Сетевое издание «Ёлдаш» (Спутник)

Ибрагьим Байсонгуров:  «Бу къуллукълар янгыз касбу тюгюл, яшав борчум»

Ибрагьим Байсонгуров: «Бу къуллукълар янгыз касбу тюгюл, яшав борчум»



Оьсмейген билим гюн сайын кемир деп бизин ата-бабаларыбыз нече де тюз айтып гетген. Билимин оьсдюрмеге, камиллешдирмеге буса гьалиги девюрде кёп тюрлю имканлыкълар бар. Школаны тамамлагъан охувчулар, сюйсе 9-нчу класны, сюйсе 11-нчи класны битдирип алгъан къыйматларына гёре билимин оьсдюрме, охувун узатмагъа бола.


Айрокъда 9-нчу класны тамамлагъан яшлар коллежлеге тюшюп билим алмагъа, оьзлер сайлагъан касбугъа ес болмакъ учун охувун узатмагъа имканлыкъ бар. Шолай коллежлени бириси Милли инновация коллеж Магьачкъалада 2012-нчи йылдан берли иш гёре. Эсгерилген коллежни къургъан Ибрагьим Байсонгуров булан алдагъы гюнлерде ёлугъуп лакъырлашыв этдим. Гьюрметли охувчулар, лакъырлашыв сизин тергевюгюзге де бериле.


 – Ибрагьим Байсонгурович, сиз къургъан кёп яшлар билим алагъан коллежни Милли инновация коллеж деген аты бар. Шо не демек болагъанны охувчуларыбызгъа да ачыкъ этип англатсагъыз яхшы болар эди.


– Гертилей де, булай атны негьакъ бермегенбиз. Коллежде охуйгъан студентлени билими яхшы болсун учун, бизин пачалыгъыбызда тезден берли къолланып гелген билим берив къайдалар булан янаша янгы технологиялар да къолланып охутув иш юрюле. Бизин коллежни атын охугъандокъ абитуриентлер де, оланы ата-анасы да къайда охума гелгенин тюз англамагъа бола. Шолай да, мунда школалар булан байлавлукъ да тутуп, коллежни битдирген сонг, къолуна диплом алгъан касбучулар оьр охув ожакъларда билимин артдырмагъа, охувун узатмагъа болардай ишлер юрюле.


– Мунда къайсы касбучуланы гьазир этесиз?


– Инг башлап коллежде 11 тюрлю касбугъа ес болма имканлыкъ бар экенин эсгерме сюемен. Шоланы арасында компьютер системаларда программалар къурув, медсестра, фармация, стоматология, экономика ва бухгалтерский учёт, право, яшлар бавларыны тарбиялавчулары, башлапгъы класланы муаллимлери ва башгъа касбучулар гьазирлене. Шолай да, коллежде ишчи касбулагъа да уьйрете. Дагъы да, гьар тюрлю къошум касбулагъа уьйретеген курслар да бар. Шо курслар коллежни янында къурулгъан билим берив центрда юрюле. Яшланы ва уллуланы тыш тиллеге уьйретебиз. Спорт булан байлавлу бёлюклер де иш гёре.


– Башгъа охув ожакълар булан тенглешдиргенде сизин студентлер учун не йимик артыкъ онгайлыкълар яратылгъан?


– Оьрде де эсгергеним йимик, бизин коллежде охувчулар янгы къайдалагъа ва янгы технологиялагъа гёре билим ала. Охувуну боюнда хас къурумларда оьзлени касбусуна гёре сынав алмагъа бара. Сонг да, бу йылдан башлап, Тюркия Республиканы Истанбул шагьарында иш гёреген халкъара коллежи булан тыгъыс кюйде байлавлукъ юрютежекбиз. Демек Истанбулдагъы «Бил коллеж» булан дыгъар байлагъанбыз. Дыгъаргъа гёре бизин студетлерибиз, эсгерилген коллежни программаларын къоллап билим алажакъ, инг башлап тюрк ва ингилис тиллени уьйренежек. Истанбулгъа барып, ондагъы колллежлер булан таныш болмагъа, онда къысгъа курсларда охумагъа ва сонгунда эки де коллежни шагьатнамаларына ес болмагъа имканлыкъ берилежек. «Бил коллежни» халкъара даражасы бар. Халкъара коллежде билим алмакъ бизин студентлер учун бек пайдалы онгайлыкъ экенине шеклик этмеймен. Шолай да, Москвадагъы электрон-цифровой школа булан дыгъарыбыз бар. Мундан туруп, оланы программалары булан пайдаланмагъа да онгайлы шартлар яратылгъан. Компьютерден таба студентлер бары да охутув программаланы къоллай, шолай да электрон китапхана булан пайдалана.


– Сизде охуп битген касбучулар ишге тюшегенде четимликлер ёлугъамы? Касбусуна гёре ишлейми? Шону ахтарыв-тергев ишлер юрюлеми?


– Милли инновация коллеж Россия Федерацияны савлукъ сакълав министерлигини касбучуланы биринчи аттестациясын оьтгереген реестрине гирген. Демек, бизде охуп битген касбучулар касбусуна гёре чалышмакъ учун тийишли аккредитациядан коллежде оьте. Шоллукъда, касбусуна гёре чалышмагъа ихтияр ала.


– Сизде тышдан гелип охуйгъан студентлер бармы? Олагъа мунда яшамакъ учун ерлер берилеми?


– Коллежде Дагъыстанны гьар тюрлю районларындан гелип охуйгъан студентерибиз бар. Бу йыл айрокъда бары да районлар къуршалгъан деп айтмагъа ярай. Тав районлардан гелген кёп яш бар. Шолай да, Мычыгъыш Республикадан гелип тюшеген яшлар да бар. Коллежни къырыйында яшавлукъ уьйде 120 студентге яшама ер бар.


– Сизге охумагъа гелген студентлени билим даражасына тергев этилеми? Сизин гьисабыгъызда, оланы билим даражасы нечикдир?


–Коллежлерде законгъа гёре охумагъа гелген яшлардан экзамен алынмай. Тек биз абитуриентлени билимлерин тергейбиз ва аттесталарындагъы къыйматлагъа гёре, инг башлап яхшы къыйматлары булангъыларын алабыз. Тергевлерде буса оьзлер сайлагъан касбуну не къадар англап, жаваплыкъ булан сайлагъанын токъташдырабыз. Оланы билим даражасы, озокъда, гьар тюрлю. Яхшы англаву, билими булангъы охувчулар да бар. Осал билими булангъы яшлагъа, охувуну барышында яхшы билим бермеге, сайлагъан касбусуна тюшюндюрюп охутмагъа къаст этебиз.


– Сизин коллежни тамамлагъанлар оьр охув ожакълагъа нечик тюшмеге бола?


– Касбу билими ва шону тасдыкъ этеген шагьатнамасы барлар оьр охув ожакълагъа бизин къыйматлагъа гёре ЕГЭ бермей тюшмеге бола. Тек оьзлер сайлагъан оьр охув ожакъ токъташдыргъан хас экзаменни бермеге борчлу. Бизде охугъан яшлар Москва ва Санкт-Петербург шагьарлардагъы оьр охув ожакълагъа тюшюп де охуп тура. Шолай да, Магьачкъаладагъы Дагъыстан пачалыкъ медицина университетде бизде охугъан яшлар билим ала. Гетген йыл бизде охугъан 30 яш онда охумагъа тюшдю. Бу йыл да 40 яш документлерин бергени белгили.


– Бир касбугъа ес болмакъ учун охуйгъан студентлер охувуну боюнда сынав алмагъа герекдир, айрокъда медицина билим берив тармакъда. Шолай имканлыкълар бармы? Сизин студентлер сынав алмагъа къайда бара?


–Мисал учун, медицина факультетни студентлери сынав алмагъа болсун учун Магьачкъаладагъы савлукъ сакълав идаралар булан дыгъар байлангъан. Гетген йыл сынав алмагъа баргъан къызларыбыздан бу йыл И. Исмайыловну атындагъы оьр технологияланы клиникасына экевюн ишге алды. Шолай, бизде иш гёреген аптек идараларында да сынав алмагъа йиберебиз. Кёп яшларыбыз онда да чалыша. Башгъа медицина къурумларда да чалыша. Къарабудагъгент районну больницасы булан да дыгъарыбыз бар. Больницаны баш врачы Расул Гиравович Гиравов оьтген охув йыл медицина факультетни битдирген яшлагъа дипломлар тапшурду ва къызыл диплом алгъан экевню ишге де чакъырды. Гележекде де тыгъыс байлавлукъ юрютмеге дыгъар этдик. Башгъа бёлюклени студентлери де хас къурумларда сынав ала. Москвадагъы инновация университет булан да дыгъарыбыз бар. Бизде охуп битдирген студентлер онда охумагъа тынч кюйде тюшмеге болажакъ.


– Абитуриентлер къайсы тармакъны кёп сайлай, къайсы факультетде студентлеригиз кёп?


– Медицина тармакъны кёп сайлай. Ахтарып къарагъанда янгыз бизин пачалыкъда тюгюл, оьзге тыш пачалыкъларда да медицина тармакъда касбучу болмагъа гьазирлер кёп. Гертилей де, адамланы савлугъун бакъмагъа, кёмек этмеге, гьатта яшавун багъышламагъа гьазирлер артагъаны сююндюре. Бугюнлеге ерли медицина факультетге 250 абитуриент арза берген.


– Студентлеге не йимик насигьатлар берер эдигиз?


–Биринчилей, оьзюгюзню юрегигиз алагъан, ушатагъан касбуну сайлагъыз деп айтмагъа сюемен. Экинчилей де, сайлагъан касбусуна гёре чалышывунда уьстюнлюклеге етишмек учун бары да гючюн салып, янгылыкълардан да къоркъмай, тартынмай чалышмакъны ёрайман. Касбуну сайлавда шону башына чыгъып болажагъына тергев бермеге герек.


– Сиз бир вакътини ичинде мунда коллежни кюрчюлендиривчюсю де дюрсюз ва школаны директору болуп чалышасыз. Эки де ишни юрютмеге четим тюгюлмю?


– Гертиси, бу ишлер бир бирин толумлашдыра деп эсиме геле. Билим берив тармакъда чалышмакъ – бек уллу жаваплы иш. Ата-анасы яшлары охусун, билим алсын, тарбиялансын учун муаллимлеге ва башгъа жаваплы къуллукъчулагъа аманат эте деп айтмагъа ярай. Инг башлап муаллим де, медицина къуллукъчу да, башгъа касбучулар да ишине амин болмагъа герек. Мен оьзюм школа чагъымдан берли муаллим, педагогика къуллукъчу болмагъа гьасирет эдим. Мени учун бу къуллукълар янгыз касбу тюгюл, яшав борчум.


– Кёп савболугъуз. Шо бойну­гъузгъа алгъан сыйлы борчугъузну гьар заманда да уьстюнлю кюйде кютмекни ёрайман!


– Бизин касбубузгъа тергев этгенигиз учун сиз де кёп савболугъуз.



Бизин-маълумат

 

Ибрагьим Байсонгурович Байсонгуров 1967-нчи йылда о замангъы Ленин районну Дёргели юртунда тувгъан. Школада охуйгъан йылларындан берли, ат туягъын тай басар дегенлей, ата-анасындан уьлгю алып педагогика булан гьавасланма башлагъан. 9-10-нчу класларда яш педагогну школасында охугъан.   Школаны тамамлагъан сонг буса Дагъыстан пачалыкъ педагогика институтну индустриаль-педагогика факультетине охумагъа тюшген. 1991-нчи йылда институтну тамамлагъан сонг оьзю охугъан институтда дарс беривчю гьисапда ишлемеге башлай. 1996-нчы йыл буса психология бёлюкге аспирантурагъа тюше. 2005-нчы йылда Ярославль шагьарда «Къумукъланы психология якъдан оьзтёречелиги» деген темадан илму ишин якълап, психология илмуланы кандидаты бола. Шо йыл Дагъыстан пачалыкъ педагогика институну Буйнакск шагьардагъы филиалында башлап дарс беривчю, сонг педагогика ва психология факультетни деканы болуп чалыша.


2008-нчи йылдан башлап, Магьачкъалада иш гёрме башлагъан И.А. Герценны атындагъы белгили «Россияны пачалыкъ педагогика университетини филиалында психология кафедраны заведующийи болуп ишлей, сонг 2011-нчи йылда филиалны директору гьисапда белгилене.


2015-нчи йылда эсгерилген филиал ва башгъа кёп оьр охув ожакъланы бёлюклери бегитилме башлай. Кёп йыллардан берли арасы бёлюнмейген билим беривню яны Ибрагьим Байсонгуров 2015-нчи йылда Милли инновация коллежни къура.


2017-нчи йылда ону Магьачкъала шагьарда янгы къурулгъан 59 номерли школаны башын тутуп чалышма чакъыра ва директору этилинип белгилене. Уьйленген. Агьлюсю Айсарат булан 3 яшны ва яшларыны яшларын тарбиялай.




Количество показов: 153
23.08.2019 20:00
Подписывайтесь на канал yoldash.ru в

Возврат к списку


Добавить комментарий

AlfaSystems massmedia K3FN2SA
Рейтинг@Mail.ru Яндекс.Метрика Бесплатный анализ сайта