Сетевое издание «ЁЛДАШ» (Спутник)
Меню YOLDASH.news МаълуматларКъайгъырыш КъутлавларDAG.newsНовостиИнтервьюАнонс книгIn memoriamГод культуры безопасности Нацпроекты в РДПамятные датыТеатры и кино"Времена"ИнфоблокПолитикаИсторияКультураЛюди и время НаукаАчыкъ сёзАналитикаЖамиятПолитика.ЭкономикаБаянлыкъДин ва яшавЖамият низамИлмуTürk dünyasi Савлукъ ЭкологияЮртлар ва юртлуларЯшёрюмлер МаълуматАнтитеррорБирев де унутулмагъан...СапарМаданиятАдабиятКультура ожакъларБилимИнчесаният Къумукъ тилМасхараларТеатрЯшланы дюньясы Спорт Единоборства Развитие спортаФК «Анжи» СоревнованияМедиасфераО газетеО сайтеСМИ БАННЕРЫ Наши партнерыНаши спонсорыСотрудникиАвторыАфишаГалереяРекламаЮбилейный номер
Сетевое издание «Ёлдаш» (Спутник)

Жапар Гьажибеков: «Далапчыланы пайдалары да якъланмай тюгюл»

Жапар Гьажибеков: «Далапчыланы пайдалары да якъланмай тюгюл»



Бу йылны башында далапчылыкъ булан машгъул болагъанлардан пачалыкъны пайдаларына алынагъан налог (НДС) 18 процентден 20 процентге ерли гётерлиди. Эсгерилген тармакъда чалышагъанланы натижаларына байлавлу ахтарывлар юрютеген касбучулар айтагъан кюйде, озокъда, НДС-ни артдырыв далапчыланы бир-бир гюплерини ишге бакъгъан якъдагъы гьаракатын четимлешдирме бола. Неге десегиз, багьаланы айланасындагъы талаплар да осаллаша ва шогъар гёре далапчыланы хайырындан эсе харжы-къыйыны багьа токътай.


Шогъар да къарамайлы, гьалиги заманда бизин республикабызда пачалыкъ тапшурувланы яшавгъа чыгъарылыву шекликни тувдурмай, Увакъ ва орта далапчылыкъ булан машгъул болагъанлар учун белгиленеген пачалыкъ тапшурувлар ва оланы оьлчевлери тёбенлешмейгени гьакъда да айрыча эсгермеге тюше. Муна шо саялы да, далапчыланы пачалыкъ тапшурувгъа ес болмакъ учун юрюлеген ярышларында утмакъ учун олагъа тарыкълы имканлыкъланы болдурма тюше.


Дагъыстанны Гьукуматыны янында иш гёреген пачалыкъ тапшурувлагъа байлавлу масъалалар булан машгъул болагъан комитети не булан машгъул бола, Дагъыстанда пачалыкъ тапшурувланы пайдаландырыв некъадар юрюле, тармакъда не йимик гьаллар къаршылаша деген соравлар тувулуна. Шолай агьамиятлы ва оьзге тюрлю масъалалагъа байлавлу болуп эсгерилген къуллукъну башын тутгъан Жапар Гьажибековну баянлыгъын тёбенде охувчуларыбызны тергевюне де беребиз.


 

– Жапар Ильясович, бизин республикабызда пачалыкъ тапшурувланы пайдаландырывну гьалиги гьалына байлавлу болуп не айтмагъа бажарыла?


–Пачалыкъ тапшурувну имканлыкъларын пайдаландырыв – бизин республикабыз учун агьамиятлы иш. Айтмагъа сюегеним, шогъар ес болмакъ учун оьтгерилеген чараларда ортакъчылыкъ этегенлени санавун артдырыв булан багьаланы гьатдан оздурмайлы ёрукълашдырыв, пачалыкъны янындан гёрсетилинеген харжланы экономия этивге бакъдырылагъаны англашыла. Пачалыкъ тапшурувгъа ес болмакъ учун оьтгерилеген чараланы ортакъчыларыны арасында да шо аслу шарт болуп салына. Мисал учун айтсакъ, оьтген йыл пачалыкъ тапшурувлар учун оьтгерилген чараларда пачалыкъны янындан гёрсетилинген бюджет харжланы 3,9 процентге ювугъу эконом болду.


Озокъда, шо Россияны оьлчевюнде 6 процент болгъан сонг, бизин регионда да оьтгерилеген чаралагъа къуршалагъанланы артдырып (бир тапшурувгъа уьч адамны) экономия этивге къошум болдурма бажарыла. Тюзюн айтсакъ, шо ишде бизин республикабызда натижалар бир къадар къолайлашып геле. Ачыкълашдырып айтгъанда, 19,7 миллиард манатны оьлчевюнде дыгъалар этилинген ва шону натижасында 800 миллион манатны оьлчевюнде экономия болгъан. Мисал учун, 2017-нчи йылны натижалары булан тенглешдирип къарасакъ да, 2018-нчи йылны натижалары экономияны яхшылашагъанын аян эте. 2017-нчи йылда 22 миллиард манатны оьлчевюнде этилинген дыгъарланы натижасында 548 миллион манат экономия болдурулгъан эди.


– Дыгъарланы-контрактланы пайдаландырыв булан машгъул болагъан управляющийлер учун комитетни янындан оьтгерилеген семинар-генгешлени асуву бармы, шоларда пачалыкъ тапшурувгъа ес болма муштарлыланы ортакъчылыкъ этивю сизин рази къалдырамы?


– Озокъда, шолай семинарлар пачалыкъ ва муниципал къурумларыны янында иш гёреген управляющийлер учун оьтгерилип къалмай. Семинарлар пачалыкъ тапшурувгъа ес болма умутлу далапчы тайпаланы арасында якълав табагъанын да гьисапгъа алып оьтгериле. Шону учун ону ортакъчыларыны биринден де гьакъ алынмай тегин оьтгерилегени гьакъда да айрыча эсгермеге сюемен. Семинарланы буса пачалыкъ тапшурувланы асувлу кюйде пайдаландырыв булан машгъул болагъан лап да сынавлу касбучулар, бажарывлу экспертлер юрюте. Натижада, ону ортакъчыларыны къайсы да оьзлени янындан тувулунагъан гьар тюрлю соравлагъа тегин жавап алмагъа бола.


Артдагъы гезик республикада кадрланы танглав центринде оьтгерилген семинарда да 250 адам ортакъчылыкъ этди. Комитет шону булан дазуланмагъа хыял этмей, айдан-айгъа ерлеге барып муниципал къурулувларында да ишин юрюте.


– Жапар Ильясович, дыгъарлашывлагъа байлавлу законланы талаплары увакъ ва орта бизнесни юрютегенлеге не йимик онгайлыкълар ярата?


– Законну ичинде шо гьакъда айрыча хат булан эсгерилген. Айтмагъа сюегеним, закон пачалыкъ тапшурувлардан пайдаланагъанланы умуми санавундан 15 процентин далапчыланы къуршап оьтгермеге герек деп бувара. Дагъыстанда буса шо санав оьтген йылда 23 процентден кем тюгюл эди.


– Пачалыкъ тапшурувланы имканлыкъларын къоллавда бизин республикабызда не йимик четим тиеген масъалалар къаршылаша?


– Пачалыкъны пайдалары учун къолланагъан малланы ва къуллукъланы ташдырагъан кагъызлары-шагьатнамалары савлай Россияда йимик Дагъыстанда да толу кюйде гьазирленмей демеге сюемен. Шо да, сатыв-алыв ишлердеги-базарлардагъы натижалагъа четимликлер тувдура. Мал болсун, къуллукъ – оланы къайсы да къоллавчулар кемчилик табып болмайгъан кюйде ёрукъ-низамы булан сатыв-алывгъа чыгъармагъа тарыкъ бола. Шолайлыкъда, булай агьамиятлы ишде таныш-билишлик, къурдашлыкъ аралыкълар да арагъа сугъулмагъа къыйышмай. Бизин комитетни ягъындан гьалиге ерли бизин республикабызда болдурулагъан малланы ва къулллукъланы гьажатлыгъын ташдырагъан 200-ге ювукъ шагьатнамасы гьазир этилинегени гьакъда да айрыча эсгермеге сюер эдим. Шону учун бизин республикабызны дазуларыны ичинде пайдаландырылагъан пачалыкъ тапшурувланы ёрукълашдырывгъа байлавлу болуп низам талап этеген техника кагъызларына тюрленивлер де этилине.


– Жапар Ильясович, бу йылны башындан тутуп, пачалыкъ тапшурувланы пайдаландырыв ишде не йимик натижалар къолда этилинген?


– Пачалыкъ тапшурувланы имканлыкъларын пайдаландыра туруп бу йылны башындан тутуп сатыв-алыв ишлеге гёре этилинеген дыгъарланы натижасында 6, 1 процент бюджет маялар экономия этилинген. Шо орта Россия оьлчевюне ювукъ геле. Комитетни янындан арадан оьтген заманны ичинде 6 миллиард манатны оьлчевюнде 3,5 минг пачалыкъ тапшурув пайдаландырылгъан ва шолайлыкъда, 1,300 тюрлю дыгъарлар гьазирленген.


– Бу йылны май айыны башларында сизин къуллукъну ишинде не йимик алмашынывлар болду, олар не булан байлавлу?


– Шолай тюрленивлер, алмашынывлар – аслу гьалда пачалыкъ тапшурувланы айланасындагъы ярышланы-торгланы оьтгеривдеги къурумчулукъ масъалалары булан байлавлу. Биринчилей, пачалыкъ тапшурувланы къазанмакъ учун оьтгерилеген чараланы гьасиллерине рази болмай къаршы чыгъагъан тайпалар алда йимик он гюн къарамажакъ, 5 гюнню ичинде жавап алмагъа болажакълар. Сонг да, тапшурувланы яшавгъа чыгъармакъ учун токъташдырылагъан планлар алда йимик гележекде белгиленмежек. Уьчюнчюсю де, алдагъы кюйде гележекде пачалыкъ тапшурувланы яшавгъа чыгъарылывуна байлавлу гьисап беривлер де гери урула.


Дыгъарлашывну шартлары къурулуш ишлени оьтгерегенлер учун да енгиллеше. Демек, къурулуш ишлени къабул этегенин аянлашдырмакъ учун, къурувчулар оьзлени янындан разилигин де билдирип, тувра борчларын кютювге гиришмеге болажакъ. Пачалыкъ тапшурувлагъа ес болмакъ учун юрюлеген гьаракатда ортакъчылыкъ этмеге муштарлылар къысгъа болжалны ичинде арза язып разилешивюн ташдырма бола. Биринчи гезикде тачалыкъ тапшурувгъа ес болгъан айрыча адамлар учун да далапчыланы малыны яда буса къуллугъуну багьасы да 100 минг манатдан оьтюп, 300 минг манатгъа етишежек. Узун сёзню къысгъасы, пачалыкъ тапшурувну токъташдырагъанлагъа да ва шондан пайдаланагъанлагъа да енгилликлер этилине.


– Сиз башчылыкъ этеген тармакъны чалышывуна байлавлу закон эсгерилген енгилликлер булан дазуланажакъ деп айтмагъа яраймы?


– Озокъда, талапланы ва ихтиярланы якълайгъан законланы бириси де оьзюне багьана тапма болмасдай къурулма болмай. Неге десегиз, айлана якъдагъы гьаллар бир кюйде турмай. Шону учун законлагъа да уьстде эсгерилген кююнде, шону гьисапгъа алып янгыртывлар этмеге тюше. Шолай янгыртывлар буса далапчылыкъ булан машгъул болагъан тайпаланы талапларын да ва ихтиярларын да гьисапгъа алып этилине.


– Жапар Ильясович, пачалыкъ ва муниципал гьажатлар учун тийишли малланы ва къуллукъланы токъташдырып тапшурув береген толу ихтиярлы бир уллу къурумну токъташдырса хайырлы болмасмы эди?


– Озокъда, шолай гезиклерде ишни натижаларын аянлашдырма бизге де рагьат бола, уьстевюне, бир тайпалар ушатмаса да, бюджет маяланы тёкмей-чачмай асувлу кюйде къолламагъа да имканлыкълар тувлунагъаны гьакъ.


– Жапар Ильясович, бугюнлерде сиз ишчи сапар булан Докъузпара районда болдугъуз. Эсгерилген районгъа сиз не мурат булан ёл чыкъгъан эдигиз, ишчи сапарыгъызны натижасына байлавлу болуп не айтмагъа бажарыла?


– Бизин республикабызны шагьарларында ва районларында пачалыкъ тапшурувгъа ес болгъанланы ишлерини барышы гёзден гечирилмесе бажарылмай. Биринчилей, билим берив ожакъланы-школаланы янгы охув йылгъа гьазирлев гьалиги заманны лап да агьамиятлы масъаласы. Сонг да, гьар тюрлю яшавлукъ ва оьзге талаплар учун къолланагъан объектлени къышгъа гьазирлевню болжаллары белгиленген. О саялы да заманны гьар минутун асувлу къоллама тарыкъ бола. Шону булан бирче районда сезон ишлени барышына да тергевню гючлендирмесе ярамай. Неге тюгюл, пачалыкъ ва муниципал гьажатлар учун белгиленген тапшурувланы яшавгъа чыгъарывну болжалларын йырмагъа тюшмей.



Количество показов: 135
16.08.2019 17:00
Подписывайтесь на канал yoldash.ru в

Возврат к списку


Добавить комментарий









AlfaSystems massmedia K3FN2SA
Рейтинг@Mail.ru Яндекс.Метрика Бесплатный анализ сайта