Медицина – мени къысматым

Медицина – мени къысматым


Хасавюртдагъы гён аврувланы диспансеринде ДР-ни савлукъ сакълавуну ат къазангъан къуллукъчусу, гьайран асил тиштайпа, ана ва уллана Савжан Тавбузаровна Шапиева ишлей. Ярым юз йылгъа ювукъ загьмат ёлунда Савжанны бир гезик сама танглагъан касбусуна гьёкюнчю болмагъан.


Уьстюнлюкню сююнчлю гюнюнде Тавбузар ва Тоисатны агьлюсюнде гележекде доктор болма буюргъан къызъяш тувгъан. Татывлу ва демли ожакъда алты авлет аякъгъа тургъузулгъан, барына да билим берилген, саният касбулагъа ес болгъанлар.


Савжан Тавбузаровна бу касбу сокъмагъына тюшмегин булай эсге ала:


–Гиччиде мен дарс берив ишге бек гьаваслы эдим. Себеби: тыш тиллерден дарс береген муаллимни бек ушата эдим. Тек атам ожакъда бир сама доктор болма герек деп буварды. Мен къаршылыкъ этмедим ва медицина училищеге охума тюшдюм, ону оьр къыйматлагъа битдирип, билимлеримни камиллешдирмек муратда Дагъыстан медицина институтну лечебный факультетинде охувумну давам этдим.


Институтну битдиргенде, мен гьали ишлеп турагъан савлукъ сакълав ожа­гъына тюшдюм. 1970-нчи йылда врач-дерматолог болуп ишлеме башладым. Бир йылдан сонг мени диспансерни заведующийи этип салдылар. Муна бугюнге ерли 45 йылдан да къолай шу ишимде ишлеймен.


Шо заманларда бизде 3 врач, 3 лаборант, 3 ишчи кабинетибиз бар эди. Биз Хасавюрт шагьардан къайры, сав Хасав­юрт районда къуллукъ борчларыбызны кюте эдик. Заманлар гетип, иш кюлпетибиз артды, лаборантлар кёп болду, иш шартларыбыз къолайлашды, янгы медицина хырслар алдыкъ. Бугюнлерде бизин диспансерде 14 врач эки сменада ишлей. Халкъны санаву артгъан саялы, кёп болгъан аврувланы талапларын эки сменада кютме тюше. Бир суткада орта гьисапда 200 аврувну къабул этебиз.


Бизин кожно-венерологический диспансер республикада инг де алдынлы идаралардан санала. Югъагъан аврувланы токъташдырмакъ учун, диспансерде къанны серология анализин этмеге бажарыла. Биз охувчуланы, студентлени, спортсменлени арасында санитар-профилактика ишлер юрютебиз. Лекциялар охуйбуз, санбюллетенлер чыгъарабыз, телевидениеден лакъырлашывлар оьтгеребиз, шагьар ва район газетлеге макъалалар язабыз.


–Аврувлар аслу гьалда не йимик аврувлар булан геле? – деген суалгъа Савжан Тавбузаровна булай жавап берди:


–Бугюнлерде венерология аврувлардан эсе, аврувланы кёбюсю тери аврувлар булан гелелер. Шолайлыкъ буса – адамлар англавлу болгъанлыкъны, насигьатлагъа къулакъасагъанлыгъы, профилактика, дарманлар, имканлыкълар булан пайдаланагъанлыкъны, бу къоркъунчлу аврувну намарт зиянларын билегенликни гьасиллери.


–Сиз ишлейген коллективни гьакъында айтгъанны сюер эдик...


–Бизин коллектив бажарывлу,   оьр даражада сыкъ, бирикген, анг­лавлу, татывлу, аврувлар булан асил, илиякълы кюйде лакъыр этеген касбучулардан топлангъан. Увакъ-тюек низамсызлыкъланы, кемчиликлени биз оьз арабызда гьакълашып чечип къоябыз.


Баш врачыбыз Алавдин Салавдинович Сайитов – марипатлы касбучу, сабур-саламатлы, яхшы адам, къол байлайгъан ёлбашчы.


Кёп йыллар бою мени яннавурумда, яным тутуп, иш ёлдашым ва къурдашым Жагьбат Данияловна Айтекова да бар. Ону булан ишлеме магъа оьтесиз тынч, биз бир-бирибизни яхшы англайбыз.


Касбумну мен ушатаман, аврувлар булан лакъырлашывлар этмеге, оланы юреклерине сав болажагъына гьакъ инаныв сингдирмеге, насигьат-таклифлер бермеге, герекли даражада оланы аврувларын бакъмагъа, гьарисин сав этмеге сюемен. Узакъ йылланы боюнда не аврувланы, не ёлбашчыланы янындан айып сёз алмагъанман, такъсырланмагъанман.


Савжан Тавбузаровна агьлюсю булан уьч авлет оьсдюрген, тарбиялагъан ва олагъа оьр билимлер берген. Касбуларына гёре арив ишлерде ишлейлер, тек оланы арасында анасыны касбусун тутгъаны ёкъ. Савжан дёрт торунну ажайы: эки улан, эки къыз. Оланы ол ажайып бек сюе ва оьзюню бош заманын олагъа толу кюйде багъышлай. Торунланы бири доктор касбуну танглажакъгъа умутлу.


Шапиевлени ожагъыны оьзлени токъташгъан адатлары, мердешлери бар: бары да байрамлагъа тындырыкълы гьазирленелер, хончалы тепсилер къуралар ва оланы шатлыкъда, кюлеп-ойнап, демликде, татывлукъда оьтгерелер. Гетген йыл агьлюню анасы 70 йыл-лы­гъын белгилеген ва дос-къардашлардан хыйлы къутлавлар да, савгъатлар да къазангъан.


Ол заман-заманда яшлыгъыны шагьары– Хасавюртну алдынгъы гьалын эсге ала бола.


–Алда ону ярым сагьатдан гезеп-эллеп оьтмеге бола эди, гьали буса оьсген, халкъы артгъан. Алда фабрик-заводлар ишлей эди, уллулагъа да, оьрюм яшлагъа да иш бар эди, тангалагъы гюнюне инамлы, рагьат эдилер, адамланы аралыкълары исси, татывлу, рагьмулу эди.


Гьалиги заманны да оьз яхшылыкълары ёкъ тюгюл: кёп тюкенлер, базарлар ишлей, олар мал-матагьдан тыгъылып толгъан. Заманны сайламай. Гьар девюр оьз агъымы булан белгили. Яшавда инг герекли зат: дав болмасын, бары да адамлар парахат яшасын, насипли оьмюр сюрсюн –муна мени аслу яшав къаравум,–деп битдирди Савжан сёйлевюн.



 

Атия ГЬАЖИЕВА.

Камил ХУНКЕРОВ чыгъаргъан сурат.