Зумрут Гьажакъаева: «Пенсия фонду – къартлыгъынгны къайгъысыз оьтгережекге умут»

Зумрут Гьажакъаева: «Пенсия фонду – къартлыгъынгны къайгъысыз оьтгережекге умут»

Гетген йыл декабрь айны 22-синде, Россия Федерацияны Пенсия фондуну Дагъыстан Республикадагъы бёлюгю ­оьзюню 30 йыллыкъ юбилейин белгиледи. Юбилей чараланы алдында бизин мухбирибиз Дагъыстан Республикадагъы Пенсия фондуну Хумторкъали райондагъы бёлюгюню ёлбашчысы Зумрут Гьажакъаева булан ёлукъгъан ва пенсия фондну район бёлюгю янгы пенсия реформасы, пенсия чагъы ювукълашгъан районну ватандашлары булангъы ишлери гьакъында хабарламакъны тилеген.

 

 

– Зумрут Ибрагьимовна, гетген йыл Россияны Пенсия фондуну Дагъыстан бёлюгю оьзюню 30 йыллыкъ юбилейин белгиледи. Да­гъыстан Республикадагъы пенсия фондуну Хумторкъали райондагъы бёлюгюню къурулуву гьакъда бир-эки сёз айтсагъыз арив болур эди.

 

– Россия Федерацияны Пенсия фондуну Дагъыстан Республикадагъы    бёлюгю 90-нчы йылланы башында къурулгъан. Озокъда, шо йылларда бизин Хумторкъали районда да Пенсия фондну ерли район бёлюгю ачыла. Бёлюк деп айтып бёлюк де болмагъан, башлап шо бёлюкде бир адам, бёлюкню начальниги Багьавутдин Муртазакъов ишлеген. Сонггъа таба Пенсия фондну бёлюгю генглешме башлагъан. Гьали буса район бёлюгюнде 10-дан да кёп адам ишлей. Дагъыстан Республикадагъы Пенсия фондуну Хумторкъали райондагъы бёлюгю районну ичиндеги лап уллу къурумлардан бириси гьисаплана. Бёлюкде оьз ишини усталары ишлей. Адамланы къуллукъларын сан янлы ва чалтлыкъда кютмек, заманында пенсияланы токъташдырма ва пенсионерлеге етишдирмек учун бёлюк гьалиги талаплагъа жавап береген алдынлы технологияланы къоллама болагъан техника алатлар булан толумлашгъан.

 

Бёлюкню къуллукъчулары оьзлер этеген ишни жаваплыгъын яхшы англай. Законда айтылагъан гьар сатырда районну пенсиядагъы ватандашларыны къысматы чечиле.

 

Пенсия фондну Хумторкъали райондагъы бёлюгю артдагъы 3–4 йылны ичинде республикада гьар йыл оьтгерилеген «Лап яхшы управление» деген конкурсуну гьасиллерине гёре биринчи ерлени ала. Россия Федерацияны Пенсия фондуну правлениесини председатели А. Дроздов да магъа разилик билдирген. Россияны Пенсия фондуну председатели М. Топилин де магъа «Оьр касбу бажарывлугъу ва устюнлюклери учун» деп разилигин билдирген. Бу савгъатлар мени атыма язылса да, коллективни уьстюнлюклери деп гьисаплайман.

 

 

– Белгили кюйде, жагьил агьлюлер аналыкъ капиталны Пенсия фондну бёлюгюнден таба ала. Артдагъы йылларда нече къатынгиши сизден таба аналыкъ капиталны сертификатларын алгъан ва шо капиталны не учун харжлагъан?

 

 

– 2019-нчу йылда бизден 169 агьлю аналыкъ капиталны сертификатларын алгъан. 2020-нчы йылда буса 240 агьлюге аналыкъ капиталны сертификатлары берилген. 2019-нчу йылда 213 агьлю яшавлукъ шартларын къолайлашдыргъан, 5 агьлю шо харжны яшны билим алывуна бакъдыргъан. 2020-нчы йылда 94 агьлю яшавлукъ шартларын яхшылашдыргъан, 1 яшгъа билим алывуна бакъдыргъан.

 

 

– Пенсия чагъы ювукъ болгъан кёп адамлар янгы пенсия реформаланы гьакъында мекенли кюйде билмей. Шону ачыкъ этип англатсагъыз арив болар эди.

 

 

– Янгы реформа 2019-нчу йылны 1-нчи январындан тутуп гючге гирген. Янгы реформада лапда аслу айтылагъан зат -- адамланы пенсиягъа чыгъагъан йыллары артгъанлыкъ, гётерилгенлик. Адамланы пенсия чагъы-йыллары бирден, бир йылны ичинде гётерилип къалмажакъ, аста-аста 2028-нчи йылгъа ерли гётериле туражакъ.

 

Пенсия реформасы – пенсияны токъташдырагъан кюйлери, къайдалары алышынмакълыкъ булан байлавлу. 2019-нчу йыл болгъунча пенсиялар къатынгишиге 55 йылдан, эргишиге буса – 60 йылдан токъташдырыла эди буса, гьали пенсиялар бюс-бютюнлей башгъача токъташдырыла. Гьар йыл ватандашланы пенсиягъа чыгъагъан чагъына аста-аста йыллар къошулуп туражакъ. Пенсия чагъына бирден беш йыл къошулуп къалмай. Шолайлыкъда, 2028-нчи йылгъа къатынгишилени пенсия чагъы 60 йыл, эргишиленики буса 65 йыл болуп токътажакъ.

 

 

– Кёп яшлы аналаны пенсиягъа чыгъагъан кюю, йыллары нечик болажакъ?

 

 

– Пенсияланы гьакъында янгы къабул этилген законгъа гёре уьч-дёрт яшы бар кёп яшлы аналар пенсия чагъы етишгинчеге алданокъ пенсиягъа чыкъмагъа бола. Эгер де ананы уьч яшы бар буса, шо ананы уьч йыл алда пенсиягъа чыкъмагъа ихтияры бар. Айтагъаныкъ, шо уьч яшы бар къатын 57 йылдан пенсия алмагъа бола. Дёрт яшы бар буса – 56 йылдан чыгъа. Алданокъ пенсиягъа чыкъмакъ учун 15 йыл сама да ишлеген йыллары болмагъа герек.

 

 

– Пенсиягъа чыкъгъан ватандашлагъа этилеген енгилликлерини ва яшавлукъ янындан якълавну къайдалары гьакъда не айтмагъа боласыз?

 

 

– Пенсиягъа чыгъагъандагъы янгы къайдалагъа кюйлене туруп, пенсия чагъындагъы адамлагъа этилеген енгилликлер ва яшавлукъ янындан якълав алда йимик толу кюйде сакъланажакъ. Гьавайын дарманлар берегени, бир-бир налоглардан эркин этилегени ва башгъа енгилликлер сакълана туруп, уьстевюне, пенсия чагъы ювукъ болгъан ватандашлар толу кюйде яшавлукъ якъдан якълав да табажакъ. Айтагъаныкъ, пенсия чагъы ювукъ болгъан адамны, уллу болгъан деп айтып ишинден тайдырып къоймагъа ихтияры ёкъ. Чагъы пенсиягъа ювукъ болгъан адамны ишинден тайдырса, не де буса уллу болгъансан деп айтып ишге алмаса, шолай ёлбашчыны административ ва уголовный жаваплыкъгъа, такъсыргъа тартмагъа бола.

 

 

– Бизде, Дагъыстанда, пенсияны оьлчевю нечик токъташдырыла?

 

 

– Россия законларына гёре, пенсияны оьлчевю гьар регионгъа гёре бола. Яшавлукъ этмеге бола деп гёрсетилген гесимден пенсия токъташдырагъан акъча аз болмагъа тюшмей. Тек гьар йыл акъчаны гючю таягъан заманда, гьар гюн йимик къоллайгъан малланы багьасы артагъаны учун, пенсиялагъа да къошула. Инфляция гётерилеген саялы, гьар йылны январ айындан тутуп пенсиялагъа акъча къошулуп бериле. Шону учун да, гьар гюн къоллайгъан багьалар токътамай гётерилегенин гьисапгъа алып, январны биринден башлап пенсиялагъа да къошула.

 

2020-нчы йылда коронавирус аврув булан тувулунгъан къыйынлы гьалны гёз алгъа тутуп, Россияны Президентини В.В. Путинни къарары булан агьлюлеге кёмек гьисапда 3 йылдан 16 йыллыкъ чагъындагъы яшлагъа гьарисине 10000 манат акъча берди.

 

Президентни къарары булан 7 йыл битеген чагъындагъы яшлагъа ерли, янгы йылгъы савгъат гьисапда, бизин Пенсионный фонд 5 минг манат акъча бережек.

22-нчи декабрде Пенсия фондну къуллукъчуларын, касбу байрамы ва 30 йыл болагъан юбилейи булан къутлап, пенсия чагъындагъы адамлагъа тергевлю, гьайлы, гьар заман да кёмекге табыла яшамакъны ва ишлемекни ёрайман.

Янгы йыл байрамы булан бёлюкню бары да къуллукъчуларын, бизин пенсионерлерибизни, районну ватандашларын гьакъ юрекден къутлап, ишинде уьстюнлюклер, ожакъларына парахатлыкъ, берекет, савлукъ ёрама сюемен. Янгы йылыгъыз къутлу болсун!

 

Баянлыкъны язгъан

Жават Закавов.