Маълумат береген къуллукъ

Маълумат береген къуллукъ

Бир гезик уьзюрю къуллугъубуз болуп инимни уланы Сухраб булан гечелетип Акъушагъа ёл чыкъмагъа тюшдю. Къайтывда Лавашадан оьтген сонг, адашып башгъа ёлгъа чыкъгъаныбызны эс этдик. Артгъа салмай гьазиринде кисе телефондан таба Интернетни маълумат къуллугъундан кёмек тиледик. Маълуматдан пайдаланып, узакъ къалмай, нечик де къайтып тюз ёлубузгъа чыкъдыкъ. Озокъда, яшавлукъда шулай чет шартлагъа тюшгенлеге кёмекчи къолларын узатагъанлагъа разилигингни билдирмей болмайсан. Ери гелгенде мен де ол гюнлерде, агьамиятлы къуллукъгъа ес болгъанланы ахтарып, олардан баянлыкъ алмагъа токъташдым.

Неге десегиз, гьалиги заманда Интернет маълумат къуралланы базарында айрыча ер тутгъан ва гьар къайсыбызгъа да гьажатлы, онгайлы къуллукъ болуп тура.

Бугюнлерде «Ёлдашны» редакциясыны жыйынлар оьтгерилеген залында, маълуматгъа ес адам – аламгъа ес деген ой булан 2ГИС (маълумат сервис) деген Интернет кампанияны регион башчылары – шону генеральный директору Агьмат Сепиев ва оьсюв масъалаларына къарайгъан директору Малик Салимханов ёлдашлар булан ёлугъуп, охувчуларыбызгъа да асувлу болур деген ой булан къысгъаракъ баянлыкъ алдым.

 


– Маълумат къуралланы базарында сизин интернет къуллукъ къоллавчуланы пайдаларын якълап чалышагъаны кёп боламы? – деп сорадым Агьматгъа.


– Бу йыл бизин кампания оьзюню 20 йыллыгъына гьазирлене ва гележекде де интернет къуллукъланы дагъы да артдырып, сан янын яхшылашдырмагъа къастлы.


– Англашыла, къуллукъ аз болсун-кёп болсун, мекенли, пайдалы болмагъа тюше. Шо саялы мен де сизин къоллавчуланы, демек, охувчуларыбызны атындан юбилей агьвалат булан гьакъ юрекден къутлайман ва ишигизде уьс­тюнлюклер ёрайман. Сизин кампанияны къуллукълары янгыз Дагъыстан булан дазуланып къалмайдыр чы. Шо гьакъда къысгъача баян сама, англатыв бергенигизни сюе эдим.


– Яхшы болур. Къутлавларыгъыз саялы да сизге ва бизден къуллугъу битеген бары да адамлагъа баракалла. Билемисиз, бизин кампанияны баш офиси-бёлюгю Сибирдеги Новосибирск шагьарда ерлешген. Йыракъда, ёл айланч буса да, тюзю, бизин кампания янгыз дагъыстанлы, россиялы къоллавчулар булан дазуланмай. Дагъы да ачыкълашдырып айтсакъ, Россиядан тышдагъы дагъы да 9 пачалыкъны къоллавчуларыны къуллукъларын кютюв булан да машгъул. Гьали-гьалилерде «ФОРБС» деген белгили журнал юрютген ахтарывланы натижаларына гёре бизин кампания Россиядагъы лап да яхшы 10 кампанияны сыдырасында экени гьакъда эсгерип къойсакъ да кёп зат англашыла.


– Магьачкъалада ерлешген бёлюкню алдында буссагьатгъы вакътиде не йимик борчлар токътагъан?


– Магьачкъаладагъы сервис-къуллукъ янгыз шагьарлар булан дазуланмай, посёлокланы, юртланы къоллавчуларыны ярлыкъларын кютювге къол ялгъай. Шолай уллу ва жаваплы борчну толу кюйде яшавгъа чыгъармакъ учун онгайлы къуллукъланы картасын токъташдырып, шогъар кюрчюленип иш гёрмеге тюше. Бизге де шону яшавгъа чыгъармакъ учун алданокъ гьар районда, шагьарда ерли шартланы, имканлыкъланы, къуллукъланы гьисапгъа алмагъа ва токъташдырмагъа герек бола. Узун сёзню къысгъасы, къайда бусакъ да, ерли имканлыкъланы, шартланы ахтарып, къоллавчуланы талапларына гёре толу кюйде маълумат топламагъа тюше.


– Сиз уьстде эсгерип гетдигиз, тыш пачалыкъларда да къоллавчуланы къуллукъларын кютегенигиз гьакъда. Дагъыстанда къачан ишлемеге башладыгъыз?


– Гертиден де, биз тыш пачалыкъларда яшайгъан къоллавчуланы къуллукъларын кютебиз, Къыргъызстанда, Кипрде, Италияда, Къазахстанда ва шолай башгъа ерлерде ишлейбиз. Къуршап айтгъанда, 395 тюрлю шагьарда турагъан къоллавчуланы къуллукълары кютюле. 2ГИС Магьачкъалагъа 2016-нчы йылда гелдик.


– Демек, арадан 4 йылгъа ювукъ заман оьтген. Шо вакътини ичинде Дагъыстанда 2ГИС не этген?


– Россияда, халкъара оьлчевюнде айтсакъ да, гьар тюрлю интернет къуллукъланы кютюв булан машгъул болагъан кёп кампаниялар бар. Биз де шоланы арасында юрюлеген тогъатартывда (конкуренция) оьзгелеринден артда къалмагъа сюймейбиз, къоллавчуларыбызны бизге ирия этмеге, тартмагъа гьаракат юрютебиз. Буссагьатгъы вакътиде бизин кампанияны къуллукъларындан Каспийск, Буйнакск, Дербент, Дагъыстанские Огни, Избербаш ва шолай да дагъы да 20 муниципал къурулувлары пайдаланып тура. Уьстде де эсгерилген кюйде, Интернет къуллукъланы базарларында оьз ерибизни тутмагъа гьаракат этиле. Дагъыстан – туризмни эли деп негьакъ айтылмай. Шону учун биз де янгыз Дербент булан дазуланмайлы, арт вакътилерде Солакъ шаршарлагъа барагъан ёл уьстдеги муниципал къурулувларыны дазуларыны ичинде де интернет къуллукъланы онгайлыкъларын болдурагъаныбыз гьакъда айрыча эсгермеге сюемен. Гьасили, бизин кампанияны янындан этилеген интернет къуллукъланы географиясы артып тербей. Дагъыстанны чет тав шартларында шолай ­онгайлыкъланы болдурувдан да биз хантав тюгюлбюз.


– Къоллавчулагъа къуллукълардан пайдаланмакъ учун нечик таклиф бермеге сюер эдигиз?


– 2ГИС деген кампанияны атын эсгерип, интернет къуралланы ахтарыв сатырына тийишли соравну салмагъа тарыкъ. Шону булан дазуланмайлы, тавуш булан алагъан къайдасы да низамгъа геле тура. Гьар къайсы къуллукъ, мал болсун, атын эсгерип, адресин де ахтармагъа тюше. Сонг да, айрыча фильтр-сюзюк къуллукъ булан лап да ювукъдан битеген къуллукъну тапмагъа бажарыла. Мисал учун, аптеклени ерлешген ерлерине ва шолай да онда не маллар сатылагъанына байлавлу маълуматлар чыгъа…

Гертиден де, биз савлай республиканы къуршамакъ учун къаст этебиз. Мисал учун, оьзге шагьарлардан яда буса биз къуллукъларын кютеген муниципал къурулувларындан Магьачкъалагъа яда буса Буйнакск шагьарлагъа гелегенлер 2ГИС-ни къуллукъларындан больницаланы, уллу тюкенлени, базарланы ва шолай да оьзге тюрлю идараланы ахтарып тапмагъа болагъаны гьакъда да айрыча эсгермеге тюше. Мисал учун, Магьачкъалада турмаса да, оьзге башгъа ерлерде яшайгъан ватандашлар оьзлеге тарыкълы маълуматны 2ГИС-ге гирип, оьзлеге гьажатлы маълуматланы алмагъа бола.


– Гертиден де, 2ГИС – онгайлы къуллукъ. Шондан пайдаланма сюегенлеге дагъы не гьакъда баянлыкъ, бермеге сюер эдигиз?


– Смартфонда яда буса онлайнда 2gis./ru/makhachkala бизин къуллукълардан гьавайын пайдаланмагъа боласыз. Озокъда, бизин сайтыбызда маълуматлар баргъан сайын тюрлене ва толумлаша. О саялы да къоллавчулагъа да шолай алмашынывлагъа тергевлю кюйде янашмагъа герек.

– Бизин охувчуларыбызгъа берген пайдалы баянлыкъ саялы сизге баракалла, гележекде де асувлу къуллукъланы кютювде уьстюнлюклер ёрайбыз.

 

Баянлыкъны язгъан

Къ. КЪАРАЕВ.