Мы в Instagram:

Instagram

XML имеет неверный формат

Гёгюрчюн АТАЕВА: «Сав аламны сесгендирип йиберердей агьым бар…» |

Гёгюрчюн Атаева – шаир гьисапда бизин охувчуларыбызгъа тезден берли таныш автор. Айрокъда сююв лирикагъа багъышлангъан ону шиърулары таъсирли, охувчуну юрегин жымырлатагъан, «шекер гемиртдиреген», терен ойлагъа батдырагъан кюйде чыгъа.

Бу йыл Гёгюрчюнню юбилей йылы. Тиштайпагъа чагъын сорамакъны эргишилер тийишсиз гьисап эте. Поэзияны дюньясына чомулгъанлы Гёгюрчюнню алты китабы чыгъып тура. Оланы бирисиндеги шиърулары орусчагъа таржума этилип де, мычыгъыш тилде язылгъанлары да берилген.

Г. Атаева Хасавюртда чыгъагъан «Къумукъ тюз» деген район газетни баш редактору болуп ишлейгени де хыйлы йыллар бола. Юбилейини алдында ону булан этген баянлыкъны гьали охувчуларыбызны тергевюне де беребиз.





Гёгюрчюн АТАЕВА: «Сав аламны сесгендирип йиберердей агьым бар…»

– Гёгюрчюн Багьавутдиновна, оьзюнгню гьакъынгда къысгъача бир- эки сёз айтсанг арив болур эди…

–Мен Хамавюртда тувгъанман. Яшав агьвалатлар булан байлавлу ата юртумдан чыкъгъаным 40 йыллар бола буса да, юрегим булан гьар мюгьлетде гиччи Ватаным буланман. Неге тюгюл, мен яшавумда бир оьрлюкге етген бусам, шо мени ата юртум Хамавюртну сокъма­гъындан башлангъан.

– Ишингни гьакъында не айтма боласан?

–Танглагъан касбум – муаллим касбу, тек къысмат оьз къайдаларына таби этип, журналистика ишге байлангъанман. Демек, 1996-нчы йылдан бугюнге ерли Хасавюртда чыгъагъан «Къумукъ тюз» деген газетде ишлеймен. Муаллимликни ташлап да къоймагъанман: тюрлю-тюрлю йылларда яшлар бавунда тарбиялавчу, школада муаллим, З. Батырмурзаевни атындагъы педколлежде дарс беривчю болуп, танглагъан касбумдан да пайсыз къалмадым.

– Поэзия яшавунгда не ерни тута, нечик кёмек эте, нечик багьалайсан?

– Поэзиясыз яшап болмайман дейгенлерден тюгюлмен. Язмай туруп болмайман десем де, тюз болмас. Язгъанларым, юрегиме алатолпан тюшюп, чыдамлыгъым битип, жанымны тавлар-ташлар чартлар йимик къычырыгъы сав аламны сесгендирип йиберерден къоркъуп, кагъызгъа сама чыгъарайым деп язылгъан. Бир шиърумда

Тавлар-ташлар чартлап неге

гетмеди

Юрегимни ярып чыкъгъан агьыма, – деген сатырлар да бар.

Озокъда, юрегинг толгъанда, йыласанг, не де бир ювукъ къурдашынга дертингни ачсанг, енгиллик болагъанда йимик, шиъру язсанг да енгиллик бола деп айтагъанлар да ёлугъа. Тек мен, оьзге шаирлени шиъруларын охусам, рагьатлыкъ табаман. Шолай этме де этемен.

– Атанг-ананг, яшавунга таъсири, насигьатлары, ёл гёрсетивлери…

– М. Горький «Мени университетлерим» деп повесть язгъан. Мени атам-анам – мени академиям. Атам Багьавутдин – Уллу Ватан давну ортакъчысы. Концлагерден оьтген. Оьзю де айтгъанлай, «ажжал етишмегенликден сав къалып» уьйге къайтгъанда, Сталин 10 йылгъа туснакъ этген. Анам эки къызардашым да булан ону гёзлеп тургъан. Бир гюнагьсыз 10 йыл туснакъда да туруп къайтгъан сонг, мен тувгъанман. Озокъда, сююв де, сагъынч да, яшавгъа гьасиретлик де магъа къан булан гелгендир.

Бизин агьлюде эришив, гётеринки тавуш булан сёйлев болгъан зат тюгюл. Ата ожагъымда биринчи ерде татывлукъ ва бир-биревге абур этив эди. Атам ва атамны иниси абзарларыны арасында айырагъан чал ёкъсуз яшап гетдилер. Шондан гьасил болмагъа ярай, биз ва атабызны инисини авлетлери бир агьлюде оьсген уланкъардаш-къызардаш йимик татывлу яшайбыз. Шо татывлукъ – бизге ата-аналарыбыздан къалгъан инг де уллу хазна.

Яшагъан не де гёре деп айтгъан уллулар. Яшавда нечесе насип ва къайгъы толкъунлагъа урунасан. Уруна-уруна, чыныгъып да къаласан. Тек, нечакъы чыныкъгъанман деп ойлашсанг да, гьакъылынг булан англап да, юрегинге сыйышдырып да болмайгъан агьвалатлар ёлугъа. Айтагъаным, ювукъ адамынг дюньядан гетсе, ону булан яшавну татыву гете.

Алдын биревню атасы не де анасы гечинген деп эшитсем, гьейлер, ата оьлюп ярайгъан затмы, анасыз яшап боламы деген ойлар юрекге окъдай чанчыла эди. Сонг тез-тез юрегимден пашман ойланы якъ-якъгъа чачып: «Аллагьгъа шюкюр, мени атам-анам дюньяда барына!» – деп, оьз-оьзюме маслагьат эте эдим.

Заман гетип, магъа да гезик етишди. Атам гечинди… Башлап бизге гелген къайгъыны теренлигин англамай турдум. Сонг-сонг женнет абзардай гёреген атамны абзары бошагъанда, дюньялар булан тенг этеген ата юртум бир гиччи болуп гёрюнюп къалгъанда, юрегимни кюрлюгю атам булан гёмюлгенин англадым. Юрек бу тас этивге инанма сюймей улуй турса да, оьлгенни артындан оьлген ёкъ деп, яшав узатылды.

Анам гечинди… Кёклер улуду, ерлер бозлады. Атасызлыкъ от учгъун тюшген юрекде анасызлыкъ от-оьртен якъды. Дёрт ярылып неге гетмеймен деп ер бавурлап йыласам да, этме зат ёкъ, ­дюньяны татыву тайды. Гьали буса юрек ата-ана оьлюп яраймы деген талчыкълы соравну ари теберип: «Не этме герек, оьзгелени де оьлген чи ата-анасы. Биз де гетежекбиз гезигибиз етишгенде», – деп, маслагьат ёллар излей. Ай, дюнья, ай, яшлар, ай, яшав… заманлар гетип бара. Озокъда, юрекдеги дерт тююн чечилмей. Адам негер де уьйренип къала дегенлей, гёзьяшгъа, атасыз, анасыз яшавгъа уьйренип къаласан. Тек бары да затны бажарабыз деп турсакъ да, ажжалны алдында оьзюбюз нечик осал экенибизни англайбыз.

Атам оьлюп, ярты етим болсам да,

Анам оьлюп, герти етим

болгъанман.

Етимлигим гертилейген белгидей

Эки сынны арасында къалгъанман…

Атам-анам герти дюньягъа гёчгенли нечесе йыллар оьтсе де, оланы сабур-саламат насигьатлары буссагьатда да магъа ёл гёрсете. Тез-тез оланы уьстюне чыгъып, юрек яралар солкъ бола, жаным яллыкъ таба.

… Тек бир ер бар магъа яллыкъ береген:

Ата юртда, анам, сени къабурунг. («Анам»)

…Савлар мени сындыргъанда ягьымны,

Оьлген сенден кёмек излеп гелемен. («Атамны къабурунда»).

–Къурдашлыкъ сени учун не маънадагъы аламатдыр, гьалдыр?

– Къурдашлыкъны мен бир маънасын англайман – инамлыкъ. Ону дагъы маънасы болмай. Къурдаш болуп, ёлу­гъуп, сыр чечип, къыйын-тынчынга якъчы излеп айлансанг да, инамлыкъ ёкъ буса, къурдашлыкъны жаны болмай. Сонг да, къурдашлар бир-бир багьаналар болуп айрылса, бир-бирин гюнагьлап, оьзлени тап-таза этип токътайгъан гезиклер бола. Мен шолай гезиклерде:

Болма ярай, бардыр мени гюнагьым,

Сыр бокъчабыз сёгюлгенге,

сырдашым.

Амма экев айырылса яшавда,

Гюнагьлы да экев бола, къурдашым, – деп айтагъан кююм бола.

– Бу дюньягъа не учун тувгъанман деген соравну оьзюнге бир сама бергенмисен? Шогъар нечик жавап къайтаргъансан?

– Шолай соравну, тюзю, бир де ­оьзюме бермегенмен. Бермегенимни маънасы да – оьзюм не учун тувгъанымны билегеним болмагъа ярай. Мен уллу сюювден, сюймек учун тувгъанман. Атам-анамны гьакълыгъы – гьалаллыгъы яшавну сюймеге, бир гиччинев затдан да сююнмеге, оьзгелени де сююндюрмеге ва сюйдюрмеге уьйретген.

– Яшавунгда яшлыкъгъа, жагьилликге къайтагъан кюйлеринг боламы? Не гьалларда ва нечик? Яда даим жагьилликде яшаймысан?

– Яшлыкъ – мени оьмюрюмню инг де насипли мюгьлети.

Бир яхшы, бир асил атам бар эди,

Ол савда кюлкюме абзар тар эди.

Шатлыгъым шаршардай агъып

барады

Кюрлюгюм кёклерде юлдуз ягъады.

Не де:…

– Шаир булан лакъыр эте бусанг, шиъруларсыз бажарылмай дагъы…

– Герти, яшавда тувулунагъан кёп тюрлю масъалалагъа, соравлагъа мен шиъруларым булан жавап бергенмен.

– Нечакъы да яхшы». Не де:… узатамысан…

Азиз атам, элт мени де янынга,

Юрекдеги дертлеримни сезейим.

Яшда йимик тутуп сени къолунгну

Яшлыгъымны авлагъындан гезейим.

Эркелейим эрке оьсген улакъдай,

Кюр кюлкюм де кёкюретсин кёклени.

Ёнкюп-ёнкюп, сагъа багъып чабайым,

Бир къучакъла, бир де кёкге чюй мени.

Шулай насипли гюнлеге къайтмагъа сюймейген адам боламы? Озокъда, гьар гезик юрегимни сувукъ чертгенде (олай гезиклер буса тез-тез бола), мен яшлыгъыма къайтаман. Тек яллав гюн эсде ёкъда явгъан янгурну салкъын чыкълары йимик, сесгендирип, яшав сени къайтарып еринге сала. Нечакъы къыйын буса да, яшавну узатмагъа герексен. Шу ерде яшлыгъымда болгъан бир агьвалатны эсгермеге сюер эдим. Мен абзарда чабып-ойнап турагъанда, сюрюнюп йыгъылгъан эдим. Озокъда, туруп болмас йимик авуртмаса да, абзарда айланып турагъан атамны гёрюп, йыгъылгъан еримде ятып, акъырып йылап тураман. Мени атам бек гьакъыллы, асил адам эди. Ол гелип, мени тургъузуп: «Сен булай гьар йыгъылгъанда ятып йылап турсанг, сагъа яшамагъа бек къыйын болажакъ. Яшавда нечакъы йыгъылмагъа тюшегенни билемисен? Йыламай, атылып туруп, бир зат да болмагъан йимик алгъа багъып юрюме герек», – деп айтгъаны эсимде. Озокъда, о заман мен яш эдим, атамны сёзлерин ончакъы англап да болмадым.

Ондан сонг нечесе сувлар эниш акъды, атам гечингенли де бола хыйлы йыллар. Яшавда мен нече-нече сюрюндюм, нече йыгъылдым, нече-нече мени инг де инангъан адмларым теберип йыгъып, гьали чи мен туруп болмасман деген гьалгъа салды. Тек гьар гезик атылып туруп алгъа юрюгенмен, неге тюгюл атам Багьавутдинни сёзлери яшав денгизден батылмай чыкъма гюч бере, чыдамлыкъгъа уьйретгенден къайры, болат йимик чыныкъдыргъан. Шу да– мени насипли яшлыгъымны бир унутулмажакъ дарсы.

–Сени тувгъан гюнюнг булан гьакъ юрекден охувчуларыбызны атындан да къутлайман. Савлукъ, узакъ оьмюр, яратывчу ёлунгда уьстюнлюклер ёрай туруп, бары да муратларынга етишме Аллагь насип этсин деп айтма сюемен. Баянлыкъ бергенинг учун да баракалла.

–Савболугъуз. Къутлавлар учун сизге де разилигимни билдиремен.


Баянлыкъны язгъан

Яраш Бийдуллаев.



Количество показов: 112

Комментарии (2)

30.05.2017 19:11:58
Halsted Kaposi sarcoma (KS) arteriae intercostales posteriores prima et secunda HHV8 hypomotility death pathway hormonogenic  <a href=<a href="http://buypaxilonline.com>;generic" rel="nofollow">http://buypaxilonline.com>;generic</a> paxil online</a>  communicans dolichol inferior lateral brachial cutaneous nerve Gandy-Gamna bodies hepatolysin gurgling rale ecologic study
25.06.2017 08:55:09
If you have a desire to learn how to earn from $ 500 per day and work only for yourself, then write to us at email: admin@makemoneyonline.universalxyzdom.xyz



Возврат к списку

 



Важные новости

Актуальные новости

              Дорогие друзья!

Присоединяйтесь к нам в соцсетях


insta.jpg

                




1.jpg

2.jpg

3.jpg

4.jpg

5.jpg

9.jpg

10.jpg


ਠ ­®¢®áâ¨.jpg

ªà « â¢.jpg

ANADOLU AJANSI.jpg

haberturk.jpg



AlfaSystems massmedia K3FN2SA